Historia » Notatki

Węzeł gordyjski

admin — Fri, 21 Nov 2008 18:29:14 +0000

Mityczny węzeł przecięty przez Aleksandra Wielkiego
(…) Kiedy Aleksander zawładnął miastem, wszedł do świątyni Jowisz. Tam zauważył wóz, na którym podobno jeździł Gordios, ojciec Midasa; wóz ten niczym się nie różnił od pospolitych i powszechnie używanych w tym kraju. Zwracał jedynie uwagę sam zaprzęg, w którym rzemienie były splątane i powiązane w taki sposób, że węzeł był ukryty. Mieszkańcy miasta mówili o istnieniu przepowiedni głoszącej, że ten, kto rozwiąże trudny do rozplątania węzeł, będzie panem Azji. Aleksander zapałał chęcią spełnienia tej wyroczni. Tłum Frygów i Macedończyków otoczył króla: Frygowie w napięciu, pełni oczekiwania, Macedończycy ? poruszeni lekkomyślnością zawsze pewnego siebie króla. Gdy Aleksander przystąpił do rozwiązywania splotu rzemieni tak zagmatwanego, że nie można było ani dostrzec, ani nawet domyślić się, gdzie szukać jego początku czy końca, zaniepokoili się, by daremne usiłowania nie zmieniły się w złą wróżbę. Król jednak nie mocował się długo z węzłem. „Nieważne ? powiedział ? w jaki sposób się to rozplącze” ? i mieczem przeciął wszystkie rzemienie. Albo zadrwił z wyroczni, albo ją w ten sposób wypełnił.
Autor: Kwintus Kurcjusz Rufus, Historia Aleksandra Wielkiego 3.1.2, tłum. zbiorowe pod red. Lidii Winniczuk
(…) Prócz tego przepowiadano jeszcze o wozie to, że ten zostanie władcą Azji, kto rozwiąże węzeł jarzma tego wozu. Węzeł ten był z twardego łyka i nie można było znaleźć ani jego początku, ani końca. Gdy Aleksander zobaczył, że nie może rozplątać tego węzła, a nie chciał go zostawić nierozwiązanym, by nie wywołać złego wrażenia na wielu widzach, miał go według niektórych przeciąć mieczem i oświadczyć, że węzeł został rozwiązany. Aristobulos zaś opowiada, że Aleksander wyciągnął drewniany kołek z dyszla, który przechodził przez ten dyszel, trzymając w ten sposób węzeł, i tak odłączył jarzmo od dyszla. Co naprawdę z tym węzłem uczynił Aleksander, tego na pewno nie mogę twierdzić. W każdym razie odeszli od wozu sam Aleksander i jego towarzysze z przekonaniem, że spełniła się przepowiednia wiążąca się z rozplataniem węzła. Tej samej nocy grzmoty i błyskawice na niebie poświadczyły to wyraźnie.(…)
Autor Flawiusz Arrian, Wyprawa Aleksandra Wielkiego 2.3, tłum. Helena Gesztoft-Gasztold
(…) ujarzmił Frygię i zajął miasto Gordion, które miało być, według podania, siedzibą starożytnego Midasa. Tutaj oglądał sławny ów wóz z węzłem z dereniowego łyka i łączące się z nim opowiadanie, które u Persów znalazło wiarę, mówiące, że przeznaczeniem tego, kto ten węzeł rozwiąże, jest ? zostać panem świata.Co do tego węzła ? większość autorów twierdzi, że miał on końce ślepe i powikłane z sobą w najbardziej zawiłych splotach; Aleksander, nie mogąc go rozwiązać, rozciął go mieczem, a z rozciętego zaraz ukazało się dużo końców. Natomiast Arystobulos opowiada, że rozwiązanie przyszło mu nawet bardzo łatwo: wyjął z dyszla tak zwany sworzeń, przytrzymujący powróz jarzmowy, i w ten sposób ściągnął z kolei samo jarzmo.(…)
Autor: Plutarch z Cheronei, Aleksander Wielki 18 (z Żywotów równoległych), tłum. Mieczysław Brożek
*** ** ***
Węzeł gordyjski to kunsztownie zawiązany lub, jak chcą inni, bardzo splątany węzeł z dereniowego łyka. Połączone nim były jarzmo i dyszel starego królewskiego wozu – daru wotywnego umieszczonego przez frygijskiego króla Gordiosa lub jego syna i następcę Midasa w świątyni Zeusa w Gordion we Frygii (obecnie centralna Anatolia). Wedle przepowiedni wyroczni człowiek, który rozplącze węzeł, zostanie panem Frygii lub – według innych wersji – całej Azji.
Współcześnie „węzeł gordyjski” oznacza skomplikowaną, trudną lub niemożliwą do rozwiązania sytuację, zwłaszcza społeczną lub polityczną, zaś określenie „przecięcie węzła gordyjskiego” stało się synonimem rozwikłania takiej sytuacji prostym, acz niebanalnym i radykalnym posunięciem, nie zawsze też trzymającym się reguł.

Wielka rewolucja francuska

admin — Fri, 21 Nov 2008 00:01:03 +0000

Najważniejsze daty
Styczeń 1789 ? zwołanie przez Ludwika XVI Stanów Generalnych (po raz pierwszy od 1614)
Maj 1789 ? otwarcie obrad Stanów Generalnych jako przedstawicielstwa trzech stanów przy czym uwzględniono postulat dwuktrotnego powiększenia liczby deputowanych stanu trzeciego
Czerwiec 1789 ? przedstawiciele III stanu w Stanach Generalnych ogłaszają się przedstawicielami Narodu jako Zgromadzenie Narodowe
20 czerwca 1789 ? przysięga członków Zgromadzenia Narodowego w Sali go gry w piłkę po tygodniu Ludwik XVI zgodził się uznać legalność Zgromadzenia, gdyż w jego pracach wzięli udział również przedstawiciele duchowieństwa i szlachty
VII ? Zgromadzenie Narodowe uznaje się za Konstytuantę
14 VII ? na wieść o zgromadzeniu pod Paryżem znacznych sił wojskowych dochodzi w mieście do zamieszek i zajęcia przez zrewoltowany tłum paryskiej Bastylii (data święta narodowego Francji). W obawie przez narastającą anarchią powołano Gwardię Narodową, na której czele stanął J.M La Fayette
VII-VIII rozszerzenie się zamieszek na całą Francję i przekształcenie w mające krwawy przebieg powstanie ludowe (Wielka Trwoga)
4/5 VIII 1789 ? uchwalenie Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela ? władza w rękach narodu, prawo do wolności, własności, bezpieczeństwa, oporu przeciw władzy, równości wobec prawa
X 1789 ? w wyniku bezrobocia, drożyzny, ożywienia życia politycznego dochodzi w Paryżu do zamieszek i marszu kobiet i sankiulotów (bez spodni, bez krótkich spodni) ubranych w karmaniole i czapki flandryjskie z kokardą rewolucyjną na Wersal (słynne zdanie przypisywane królowej Marii Antoninie wypowiedziane na widok zrewoltowanych tłumów. ?Jeśli nie mają chleba to niech jedzą ciastka?. Dla ochrony przed ewentualnym linczem sprowadzono króla z rodziną do Paryża.
XI 1789 ? upaństwowienie dóbr kościelnych i wypłacanie wynagrodzeń księżom przez państwo
1789 ? powstanie politycznego klubu bretońskiego, który po przeniesieniu się z Wersalu do Paryża przyjął nazwę Towarzystwa Przyjaciół Konstytucji, a od siedziby (były klasztor, św Jakuba) jego członkowie nazywani byli jakobinami (M. Robespierre)
1790 ? utworzenie klubu Stowarzyszenia Przyjaciół Praw Człowieka i Obywatela, którego członkowie nazywani byli kordelierami (od siedziby w byłym klasztorze franciszkanów, którym charakterystycznym elementem stroju był sznur ? fr. La cord. Czołowymi jego przywódcami byli: G.J Danton, C. Desmoulins, J,R Herbert, J.P. Marat
VI 1791 ? uchwalenie przez Zgromadzenie tzw. Praw Le Chapeliera ? zakaz strajków i organizowania się robotników przemysłowych (następnie także rolnych), wywołuje to wzrost nizin społecznych, a w efekcie zamieszki
VI 1791 Ludwik XVI zostaje schwytany w Varennes podczas próby sprowadzenia do Paryża wiernych sobie oddziałów stacjonujących we wschodnich departamentach Francji
VII 1791 podczas obchodów rocznicowych zdobycia Bastylii doszło do walk między masami paryżan a Gwardią Narodową ? poderwanie zaufania ludu do liberalnej szlachty i mieszczaństwa sprawujących władzę
Lato 1791 rozłam wśród jakobinów ? wyodrębnienie się grupy umiarkowanych liberałów (M.J. La Fayette, E.J. Sieyes, Ch. M. Talleyrand) ? feulliantów (nazwa od siedziby w cysterskim opactwie Notre-Dame des Feuillans). Popierała ich liberalna szlachta, uboższa burżuazja i zwolennicy monarchii konstytucyjnej
3 IX 1791 ? uchwalenie przez Konstytuantę ustawy zasadniczej, na mocy której Francja stała się monarchią konstytucyjną z trójpodziałem władzy
X 1791 ? początek obrad Zgromadzenia Prawodawczego (Legislatywy). Większość stanowili zwolennicy monarchii konstytucyjnej. Na lewicy z grupy jakobinów wyodrębniła się grupa deputowanych z Żyrondy (żyrondyści) ? przedstawiciele średniego i drobnego mieszczaństwa, zwolennicy republikańskich rządów parlamentarnych. (Vergniaud, Gensonne, Guadet)
Wiosna 1792 ? objęcie w Austrii tronu przez zwolennika zbrojnej interwencji we Francji Franciszka II
IV 1792 ? Legislatywa przy aprobacie króla wypowiedziała wojnę Austrii
1792-1797 ? pierwsza wojna koalicyjna. Klęski Francuzów w walkach z wojskami austriackimi w Belgii ? zagrożenie Paryża
VIII 1792 ? powstanie Komuny Paryża, powołanie ustawodawczego Konwantu Narodowego i uwięzienie Ludwika XVI (Danton)
IX 1792 ? zniesienie monarchii, wprowadzenie republiki i rewolucyjnej rachuby czasu z 12 miesiącami dzielonymi na trzy dekady
I 1793 ? skazanie przez Konwent Narodowy Ludwika XVI na śmierć i ścięcie go na gilotynie
IV 1793 ? powołanie kierowanych przez jakobinów: Komitetu Ocalenia Publicznego, Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego, Trybunału Rewolucyjnego
VI 1793 ? upadek rządów żyrondystowskich i początek dyktatury jakobinów ? uchwalenie nowej konstytucji, która praktycznie nie zdążyła wejść w życie
IX 1793 ? uchwalenie ustawy o maksymalnych cenach i płacach ? przestępstwa gospodarcze, spekulację, fałszowanie towaru, pobieranie wygórowanych cen karano śmiercią
X-XII 1793 ? powstania monarchistów i żyrondystów w Lyonie, Bordeaux, Marsylii, Tulonie ? stłumienie przez wojska republikańskie (m.in. kpt. Bonaparte)
XI-XII 1793 ? wprowadzenie przez jakobinów ?kultu rozumu? i ustanowienie powszechnego, publicznego i laickiego nauczania podstawowego
Wiosna 1794 ? aresztowanie i ścięcie wewnątrz jakobińskiej opozycji żądającej ograniczenia terroru i zniesienia maksymalnych cen (Danton)
27 VI 1794 ? spisek thermidoriański obalenie dyktatury jakobinów; ścięcie M. Robespierra i jego najbliższych współpracowników
Jesień 1794 ? likwidacja Komuny Paryża i rozwiązanie klubu jakobinów
VIII 1795 ? uchwalenie nowej konstytucji przez Konwent Narodowy ? początek rządów dyrektoriatu
X 1795 ? stłumienie rojalistycznego powstania w Paryżu gen. Bonaparte
IV 1796 ? nieudana próba zamachu stanu zorganizowana przez projakobińskiego F. Babeufa (Sprzysiężenie Równych) wydającego pismo ?Trybun Ludu?
9 XI 1799 ? zamach stanu 18 brumaire?a (VIII roku republiki), w którym Napoleon Bonaparte obalił dyrektoriat i rozwiązał Radę Pięciuset. Początek konsulatu we Francji
18 V 1804 ? Senat ogłosił Napoleona Bonaparte ?cesarzem Francuzów? (koronacja dokonana przez papieża Piusa VII w Paryżu 2 XII)

I wojna światowa – notatka

admin — Thu, 20 Nov 2008 23:55:54 +0000

1. Narastanie sprzeczności między mocarstwami europejskimi.
Na przełomie XIX i XX wieku między państwami europejskimi narastały spory o dominację w Europie, granice, kolonie i rynki zbytu. Ówczesną napiętą sytuację międzynarodową nazywano „zbrojnym pokojem”. Ciągła niepewność skłoniła mocarstwa do szukania sprzymierzeńców. Niemcy zawarły sojusz z Austro-Węgrami i Włochami, tzw. Trójprzymierze, nazwane później blokiem państw centralnych. Francja, Anglia i Rosja utworzyły Trójporozumienie określane inaczej jako ententa.
2. I wojna światowa (1914-1918).
Bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej był zamach na austriackiego następcę tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda przez Gawrila Principa. W ciągu zaledwie kilku dni lokalny konflikt austriacko-serbski przekształcił się w wojnę o zasięgu europejskim. Zadziałał bowiem system sojuszy.
3. Wpływ wojny na życie ludności cywilnej.
Wiele rodzin zostało pozbawionych źródła utrzymania po wyjeździe tak dużej liczby mężczyzn na front. Wraz z nieobecnością czy śmiercią głównego żywiciela rodziny kobiety zostały zmuszone do pracy w niespotykanym wcześniej zakresie (co miało też późniejsze efekty w postaci emancypacji kobiet). Przemysł potrzebował również nowych rak do pracy, co w dużym stopniu pomogło w walce o prawa wyborcze kobiet. Nowy tryb życia wymuszał nową modę. Niewygodne w pracy gorsety zastąpiono praktycznymi ubraniami.
Produkcję całej gospodarki podporządkowywano potrzebom wojennym. Wzrastała także biurokracja, aby sprawować kontrolę nad społeczeństwem.
4. Rozwój techniki wojennej.
W I wojnie światowej stosowano wiele nowych środków. Do tworzenia coraz skuteczniejszych rodzajów broni zaangażowano techników i naukowców. Masowo zaczęto używać karabinów maszynowych, wprowadzono też ciężkie działa. Lotnictwo początkowo wykorzystywane było do obserwacji, a później do walk powietrznych i bombardowań Straszliwą bronią okazały się gazy trujące, żołnierze umierali w ciągu kilku sekund.
5. Wzrost niezadowolenia w Rosji.
Przez wojnę w Rosji pogorszyła się sytuacja gospodarcza i wzrosły cen żywności. Ludzie byli niezadowoleni z rządów caratu i domagali się utworzenia rządu. Oburzenie budziła też korupcja urzędników carskich oraz sytuacja na dworze monarchy – Rasputin wykorzystując zaufanie rodziny carskiej mieszał się w politykę państwa.
Rasputin był mnichem, faworytem rodziny cara rosyjskiego Mikołaja II, ponieważ syn cara był chory na hemofilię, a Rasputin uważał, że potrafi go wyleczyć.
6. Obalenie cara – 15 marca (2 marca) 1917 r.
W Rosji ludzie zaczęli strajkować żądając demokratyzacji życia publicznego oraz poprawy warunków bytowych, a także zakończenia wojny. Przestraszony car Mikołaj drugi abdykował 15 marca (2 marca) 1917 roku na rzecz swojego brata, wielkiego księcia Michała, który następnego dnia zrezygnował z objęcia tronu.
W dniu abdykacji cała utworzony został utworzony Rząd Tymczasowy. Niezależnie od niego zawiązała się Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Powstały więc dwa ośrodki władzy w państwie – dwuwładza.
Poparcie społeczeństwa rosyjskiego tracił Rząd Tymczasowy, bowiem nie realizował on najpilniejszych postulatów, w tym poprawy życia ludności. Ważną reformę rolną odkładał do czasu zwołania Konstytuanty. Społeczeństwo nie popierało także udziału Rosji w wojnie po stronie ententy. Lenin rzucił hasło nacjonalizacji ziemi i obiecał zawarcie natychmiastowego pokoju, co poparli ludzie.
Niemcy popierali wprowadzenie bolszewizmu w Rosji, ponieważ oznaczałoby to wycofanie się Rosji z wojny, dzięki czemu Niemcy nie musieliby już walczyć na dwóch frontach.
Bolszewicy przejęli władzę na drodze zbrojnego zamachu stanu. Przewrót, nazywany też rewolucją październikową, rozpoczął się 6-7 listopada (24-25 października) 1917 roku w stolicy Rosji – Piotrogrodzie.
Czeka – tajna organizacja, policja polityczna, którą kierował zrusyfikowany Polak – Feliks Dzierżyński, zajmowała się ona likwidowaniem wrogów politycznych i szpiegostwem.
7. Traktat pokojowy w Brześciu Litewskim – 3 marca 1918.
Na mocy traktatu pokojowego w Brześciu Litewskim Rosja zrzekła się Łotwy, Estonii, Litwy, ziem polskich, Białorusi i Ukrainy aż po Don. Oznaczało to także koniec udziału Rosji w wojnie. Bolszewicy mogli się skoncentrować na walce z przeciwnikami wewnętrznymi. Wygrali oni wojnę domową 1917-1922 i rozpoczęli budowę pierwszego na świecie państwa komunistycznego.
8. Przyłączenie się Stanów Zjednoczonych do wojny po stronie ententy (6 kwietnia 1917).
6 kwietnia 1917 roku Stany Zjednoczone przyłączyły się do wojny po stronie ententy, ponieważ Niemcy prowadzili wojny podwodne, co zagroziło interesom Stanów Zjednoczonych, które drogą morską dostarczały sprzęt i żywność do Europy.
Rozejm podpisano 11 listopada 1918 we Francji.
Konferencja pokojowa rozpoczęła się w Paryżu 18 stycznia 1919r. a skończyła się 28 czerwca 1919. Udział w niej wzięło 27 państw. Państwa decydujące to Stany Zjednoczone (prezydent Woodrow Wilson), Wielka Brytania (premier Lloyd George), Francja (Georges Clemenceau). Główne postanowienia konferencji dotyczyły Niemiec. Niemcy musiały zwrócić część terenów, wypłacić odszkodowania, mieli także zakaz rozbudowywania swojej armii, jej liczebność ograniczono do 100 tys. żołnierzy. Traktat pokojowy podpisano 28 czerwca 1919 r. w Wersalu. Na jego mocy utworzono Ligę Narodów, czyli międzynarodową organizację, której głównym celem było zapewnienie pokoju, zapobieganie wojnom i rozwój współpracy międzynarodowej.
9. Skutki I wojny światowej.
I wojna światowa zakończyła się zwycięstwem państw ententy. Przyniosła ona ofiary i zniszczenia materialne, osłabiła także państwa zaborcze, dzięki czemu możliwe było powstanie nowych niepodległych państw, w tym również Polski.
10. Sprawa Polska w czasie I wojny światowej.
Przed wybuchem wojny istniały dwie koncepcje rozwiązania sprawy polskiej: pierwsza przy udziale Rosji (Dmowski) i druga przy udziale państw centralnych (Piłsudski).
Podejmowano wysiłki dyplomatyczne oraz tworzono różne formacje woskowe u boku walczących państw (Legiony Polskie, Legion Puławski, bajończycy, Armia Polska we Francji), by zmusić mocarstwa do zajęcia się sprawą polską. Z powodu trudnej sytuacji państwa centralne złożyły 5 listopada 1916 roku obietnicę odbudowania niepodległego państwa polskiego. Dokument ten spowodował, że sprawa polska znalazła się na arenie międzynarodowej.
11. Odzyskanie niepodległości przez Polskę.
Na ziemiach polskich utworzono Radę Regencyjną, która miała sprawować władzę do chwili wyboru króla lub regenta, a także Radę Stanu, jako organ ustawodawczy, oraz rząd.
Kryzys przysięgowy polegał na tym, że w 1917 r. Piłsudski odmówił złożenia przysięgi na wierność władcom Niemiec i Austro-Węgier.
POW, czyli Polska Organizacja Wojskowa była zorganizowaną siłą militarną utworzoną w 1914 roku w celu prowadzenia dywersji i sabotażu na tyłach wojsk rosyjskich.
W Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna, w Cieszynie – Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego, a w Lublinie – Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej.
Główne postanowienia manifestu, który ogłaszał przejęcia władzy w kraju do czasu zwołania Sejmu Ustawodawczego, wydanego przez Ignacego Daszyńskiego to:
-budowa demokratycznego państwa polskiego
-realizacja form społecznych (ośmiogodzinny dzień pracy, prawa o ochronie pracy, ubezpieczenia od bezrobocia, nacjonalizacja niektórych działów gospodarki)
Polacy obchodzą święto Niepodległości w dniu 11 listopada na pamiątkę objęcia przez Piłsudskiego dowództwa nad tworzącym się wojskiem polskim.
Pierwszym premierem w niepodległej Polsce był Jędrzej Oraczewski.
Piłsudski stał na czele Pady Regencyjnej i był Tymczasowym Naczelnikiem Państwa z uprawnieniem powoływania i odwoływania rządu oraz zatwierdzania aktów ustawodawczych.
Rząd musiał rozwiązać wiele problemów: państwo było wyniszczone wojną i okupacją niemiecko-austriacką, panowało bezrobocie, brakowało żywności i innych artykułów. Często dochodziło do strajków i demonstracji.
Rząd próbował opanować trudną sytuację w państwie, wprowadzając reglamentację podstawowych artykułów żywnościowych i opału. Wydał także wiele dekretów wprowadzających m.in. 46-godzinny tydzień pracy, inspekcję pracy, ubezpieczenia robotników na wypadek choroby, ochronę lokatorów.
Ignacy Jan Paderewski stanął na czele kompromisowego rządu, który miał reprezentować Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu. Pierwsze wybory do Sejmu Ustawodawczego miały miejsce w styczniu 1919r.
Mała konstytucja był to dokument tymczasowy, który miał obowiązywać do czasu opracowania właściwiej konstytucji. Określono w nim organizację i zakres działania najwyższych władz państwowych., przy czym władzą naczelną był Sejm Ustawodawczy, a władzę wykonawczą sprawował Naczelnik Państwa i rząd.
12. Zachodnia, północna i południowa granica II RP.
Decyzję o przyłączeniu Pomorza Gdańskiego do Polski podjęto w 1919 r. w Wersalu podczas konferencji pokojowej. Część Pomorza Gdańskiego znalazła się poza granicami Polski. Została ona nazwana Wolnym Miastem Gdańskiem. Znajdowała się pod kontrolą Ligi Narodów.
Na przyłączenie Wielkopolski do państwa polskiego wpływ miało powstanie wielkopolskie.
Ważnymi wydarzeniami z dziejów walk o Górny Śląsk były:
1919 r. I powstanie śląskie
1920 r. II powstanie śląskie
1921 r. marzec plebiscyt
1921 maj-czerwiec III powstanie śląskie
29% obszaru plebiscytowego Górnego Śląska znalazła się w granicach Polski.
Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu odbył Si 11 lipca 1920. Polska przegrała plebiscyt ponieważ poniosła porażki w walce z Rosją, przewieziono 150 tys. Niemców urodzonych na tych terenach.
O podziale Śląska Cieszyńskiego zadecydowała Rada Najwyższa tych mocarstw. Wpływ na tę decyzję miała wojna z Rosją, nieprzeprowadzenie plebiscytów i wkroczenie wojsk Czechosłowackich.
Spór o Spisz i Orawę został rozstrzygnięty tak jak spór o Śląsk Cieszyński.
13. Walka o granicę wschodnią.
Wschodnia granica Polski ukształtowała się na skutek walk z Rosją bolszewicką, Ukrainą i Litwą.
Wojna polsko-bolszewicka rozpoczęła się w lutym 1919 roku. W wyniku bitwy warszawskiej zwanej jako cud nad Wisłą polska odzyskała utracone ziemie i ocaliła Europę przed zalewem komunizmu. 18 marca 1921 r. w Rydze podpisano pokój. Ustalono polsko-rosyjską granicę zwaną granicą ryską.
W Galicji wschodniej doszło do konfliktu polsko-ukraińskiego, ponieważ Ukraińcy po upadku Austro-Węgier w październiku 1918 chcieli utworzyć odrębne państwo ukraińskie, lecz miejscowi Polacy przeciwstawili się temu – chcieli przyłączyć Galicję Wschodnią do Polski.
Zaś konflikt polsko-litewski toczył się o Wileńszczyzne. Litwa chciała odzyskać swoje tereny.
14. Mniejszości narodowościowe w II RP.
Sąsiedzi Polski: Niemcy, Czechosłowacja, Rumunia, Litwa, Łotwa, Związek Radziecki.
Mniejszość niemiecka dążyła do odebrania RP Pomorza, Wielkopolski i Górnego Śląska oraz do tego, żeby Polska była uważana za kraj nietolerancyjny.
Mniejszość ukraińska i białoruska dążyła do autonomii, a nawet do utworzenia odrębnego państwa.
Mniejszość żydowska nie była mile widziana w Polsce, ponieważ Żydzi zagrażali polskiegjgospodarce.

Religia żydowska

admin — Thu, 20 Nov 2008 23:54:04 +0000

Religia Żydowska
Wiara w jednego Boga (monoteizm) była czymś odosobnionym i wyjątkowym w świecie starożytnym. Proces formowania się zarówno tej religii, jak i ksiąg Starego Testamentu wiąże się ściśle z historią Żydów. Najwcześniejszych dziejów tego ludu, związanych z postaciami Abrahama, jego syna Izzaka i wnuka Jakuba, nie da się umieścić w czasie, czy połączyć w sposób pewny z innymi wydarzeniami historycznymi.
Nie lekceważąc okresów wcześniejszych ani późniejszych, trzeba podkreślić, że okres niewoli babilońskiej był szczególnie owocny dla uformowania się religii i kultury żydowskiej. W czasach politycznego upadku, w konfrontacji ze światem zewnętrznym, zwłaszcza w warunkach diaspory, religia, której wyjątkowość w zderzeniu z obcymi tym mocniej była uświadamiana, niosła nadzieję na pojawienie się Mesjasza (,,pomazańca? , czyli króla; królowie obejmując władzę, byli namaszczani olejem), który z woli Boga pokona wrogów. Stopniowo formuje się Księga Święta, a właściwie Księgi (gr. Biblia ? księgi). W zbiorze tym możemy odnaleźć ślady wpływu kultur Wschodu starożytnego, z którymi Żydzi się kontaktowali. Opowieść o potopie wykazuję niewątpliwą zależność od sumeryjskiego eposu o Gilgameszu; Psalm 104 ma wiele zbieżności z ,,hymnem do słońca? Echnatona (faraon egipski 1353 ? 1335, autor reformy religijnej, kładącej akcent na kult słońca jako jedynego boga). Biblia jest jednak przede wszystkim oryginalnym tworem kultury żydowskiej, powstającym na przestrzeni wieków; Pieśń Debory (znajdująca się w Księdze Sędziów) pochodzi z XII w., Księga Daniela powstała w II w. Stary Testament był (i jest) dla Żydów zbiorem ksiąg zawierających normy religijne, moralne i prawne. Uformował się w długotrwałym procesie, zakończonym ostatecznym ustaleniem i utrwaleniem kanonu (zbiór pism uznanych przez jakąś wspólnotę religijną za święte, za natchnione przez Boga i w konsekwencji będące źródłem wiary). Poszczególne dzieła literatury hebrajskiej wchodzące w skład Starego Testamentu powstawały oddzielnie i istniały początkowo niezależnie od siebie. Stopniowo z istniejącej obszernej literatury zaczęto wyodrębniać poszczególne utwory i łączyć je w większe zbiory.
Żydowski kanon Starego Testamentu
Składa się nań 39 ksiąg. Szereg pism, które w swoim czasie i w różnych miejscach diaspory żydowskiej były uważane za święte, z różnych przyczyn do kanonu nie weszło.
Część pierwsza, najstarsza ? Prawo (hebr. Tora ? nauka), składa się z pięciu ksiąg: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańskiej, Liczb i Powtórzonego Prawa, w których zawarta jest opowieść o stworzeniu świata, początkach ludzkości i historii plemion izraelskich do śmierci Mojżesza. Jest to najważniejsza część Starego Testamentu , nazywana również Pięcioksięgiem Mojżeszowym, w końcu IV w. uznana za świętą.
Część druga ? Prorocy, obejmuje księgi opisujące wydarzenia od śmierci Mojżesza do upadku królestw (izraelskiego i judzkiego): Jozuego, Sędziów, dwie księgi Samuela i dwie księgi Królewskie. Tu znajdują się również księgi proroków: Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela i dwunastu proroków ,,mniejszych?. Część ta została zebrana w odrębną całość i ostatecznie uformowana przed 200r.
Część trzecia ? Pisma, zawiera utwory poetyckie (Księga Psalmów, Pieśni nad Pieśniami), dzieła filozoficzne (Księga Koheleta), a także księgi o treści historycznej (Księgi Kronik). Ta część uznana została za kanoniczną dopiero ok. 100 r. po Chr.

Księgi Starego Testamentu zostały napisane w języku hebrajskim (tylko fragmenty kilku ksiąg są w aramejskim ? potocznym języku używanym w Palestynie).
Zhellenizowanie i posługująca się językiem greckim liczna i znacząca gmina żydowska w egipskiej Aleksandrii przez nieznajomość hebrajskiego miała utrudniony kontakt z oryginalnym tekstem Biblii. Stworzyło to potrzebę przekładu Starego Testamentu na grecki. Przekład ten nazywamy Septuagintą (łac. Septuaginta ? siedemdziesiąt, miała być to liczba osób dokonujących tłumaczenia), zawiera ksiąg więcej, bo 46 ? Żydzi egipscy włączyli do swego kanonu siedem innych pism, które uznawali za budujące. Chrześcijanie, którzy nie znali hebrajskiego, posługiwali się tym właśnie greckim tłumaczeniem. Kanon chrześcijański Starego Testamentu obejmuje 46 ksiąg ułożonych w nieco innym porządku.

Ukształtowanie się ustroju feudalnego w Europie (notatki)

admin — Thu, 20 Nov 2008 23:49:55 +0000

FEUDALIZM ? ustrój gospodarczo-społeczny, w którym feudał (rycerz, szlachta) dziedzicznie dzierżawi chłopom ziemię w zamian za rentę feudalną.

RENTA FEUDALNA:
- naturalna (towarowa) ? z gospodarki naturalnej, daniny
- odrobek
- czynsz (zapłata pieniężna) ? korzystny dla gospodarki towarowo-pieniężnej i dla chłopa

USTRÓJ GOSPODARCZO-SPOŁECZNY ? określa nam do kogo należy ziemia, narzędzia oraz organizacja pracy.

NIEWOLNICTWO ? ustrój gospodarczo-społeczny, w którym ziemia jest własnością posiadacza niewolników, zaś organizacja pracy polega na przymusowej pracy osób niewolnych.

ŹRÓDŁA NIEWOLNIKÓW:
- z wojen
- niewola za długi
- od urodzenia

KOLONAT ? próba przezwyciężenia kryzysu gospodarczego w Rzymie (niewolnictwo); właściciel ziemi wydzierżawiał DOŻYWOTNIO dawnemu niewolnikowi ziemię w zamian za świadczenia w formie naturalnej (np. zboże, żywność, itp.)

PAŃSTWO PATRYMONIALNE ? (pater ? ojciec), to państwo, w którym porównywano władcę, księcia do ojca całego państwa; władca miał następujące uprawnienia:
- jest właścicielem całości ziemi w państwie (powstaje system grodowy, w którym ludność składa daniny); powstają funkcje administracyjne, obronne, religijne, ekonomiczne w grodzie;
- najwyższym sędzią jest władca;
- ma prawo do wyznaczania swojego następcy (początkowo dowolnie wyznaczani, a później stała zasada PRIMGENITURY ? pierworództwa)
skutki: stabilizacja państwa, wzmocnienie pozycji władcy;
- inwestytura wyższego duchowieństwa ? władca ma wpływ na wybór duchowieństwa;
- prawo bicia monet;
- praw do salin i kopalin;

BENEFICJUM ? (łac. dobrodziejstwo) obszar ziemi nadawany przez króla urzędnikowi dożywotnio jako wynagrodzenie za pełniony urząd
Z czasem beneficja stały się dziedziczne

IMMUNITETY ? przywileje, na mocy których obszar ziemi zostaje wyłączony spod kompetencji króla i jego urzędników.

RODZAJE IMMUNITETÓW:
- ekonomiczne ? król rezygnuje z danin;
- sądownicze ? król rezygnuje z sądu;

SKUTKI IMMUNITETÓW:
- podział państwa (rozbicie dzielnicowe);
- osłabienie władzy królewskiej (wzrost władzy możnowładców);
- konflikty, wojny domowe;

KOMENDACJA ? (łac. oddać się w czyjeś ręce) słabi ekonomicznie możnowładcy oddają się pod opiekę silniejszych; uroczysty charakter ceremonii.

Z komendacji powstają stosunki senior-wasal.

SENIOR ? zwierzchnik wasala, nadawał mu lenno w zamian za obowiązkową służbę wojskową; zobowiązany był do obrony wasala.

WASAL ? poddany seniora, ma obowiązek służby wojskowej i posłuszeństwa w zamian za lenno.

SKUTKI STOSUNKÓW SENIOR-WASAL:
-wykształca się rycerstwo, które posiadało później ziemię i służyli w wojsku;

LENNO ? obszar ziemi, nadawany przez seniora wasalowi w zamian za służbę wojskową.

HOŁD LENNY ? uroczystość, podczas której senior przyjmował przysięgę wierności od wasala i wręczał mu lenno.

INWESTYTURA ? uroczystość, obrzęd, w czasie którego senior wręcza wasalowi symbol lenna.

SYMBOLE LENNA:
- dla osób duchownych ? pastorał, pierścień;
- dla osób świeckich ? chorągiew;

Kongres Wiedeński

admin — Thu, 20 Nov 2008 23:46:20 +0000

Zwycięskie mocarstwa po pokonaniu Napoleona w 1814 roku postanowiły zwołać międzynarodowy kongres, który miał ustanowić nowy początek w Europie, zapewnić trwały pokój i przyczynić się do likwidacji efektów rewolucji francuskiej i okresu neapolitańskiego.

Kongres zwołano w WIEDNIU. Rozpoczął się on we wrześniu 1814, a zakończył w czerwcu 1815 roku.

Charakterystyczną cechą kongresu był mało formalny charakter – obrady nigdy nie zostały oficjalnie otwarte, ani zakończone.

Monarchowie i politycy podejmowali decyzje podczas bali, uczt, parad wojskowych czy przedstawień teatralnych, a dopiero później odpowiednie komisje opracowywały stosowne dokumenty.

Z tego powodu obrady te nazywano TANCZACYM KONGRESEM.

Wśród przybyłych na kongres znalazły się delegacje kilkunastu państw, jednak decyzje podejmowały zwycięskie mocarstwa:

* Wielka Brytania
* Rosja
* Prusy
* Austria

ZASADY WPROWADZONE PRZEZ KONGRES:

* Restauracja – przywrócenie sytuacji terytorialnej i ustrojowej sprzed 1798 roku.

* Legitymizm – ochrona interesów danych dynastii.

* Równowaga sił – kontrola liczebności sił zbrojnych.

SWIETE PRZYMIERZE:

W skład świętego przymierza wchodzili:
* Rosja
* Austria
* Prusy
Celem organizacji było utrzymanie starego systemu politycznego i społecznego.

GLOWNE DECYZJE KONGRESU:

Największe korzyści wynikające ze zwycięstw w wojnach z rewolucyjną i napoleońską Francją osiągnęła Wielka Brytania. Floty Francji, Holandii, Hiszpanii i Danii zostały zniszczone, dzięki czemu po zakończeniu walk Londyn dysponował najsilniejszą flotą handlową i wojenną.

Kongres wiedeński przyniósł korzyści także ROSJI – uważano, że car Aleksander I uwolnił Europę od despotyzmu (samowolne, bezwzględne postępowanie, nie liczące się z nikim i z niczym) Napoleona i dlatego zatwierdzono rosyjskie zdobycze terytorialne, czyli Finlandię odebraną Szwecji w 1809 r. i Besarabię należącą do 1812 roku do Turcji.

AUSTRIA odzyskała małe fragmenty ziem polskich utraconych w 1809 roku.

Władca PRUS, obawiając się buntów Polaków podobnych do tych z 1806 roku, zamierzał zrezygnować z większości polskich terytoriów i dlatego zadowolił się odzyskaniem tylko części ziem byłego Księstwa Warszawskiego, z Poznaniem, Bydgoszczą i Toruniem.

FRANCJA po zawarciu pokoju w Paryżu w 1814 roku wróciła do granic z 1792 roku.

Na kongresie wiedeńskim zapadły ważne decyzje dotyczące państw NIEMIECKICH i WLOSKICH. Wydarzenia z okresu wojen napoleońskich przyczyniły się do rozbudzenia wśród tamtejszych społeczeństw, szczególnie wśród burżuazji poczucia przynależności do ogólnonarodowej wspólnoty i potrzeby jedności politycznej.

Rewolucja neolityczna

admin — Thu, 20 Nov 2008 23:41:18 +0000

REWOLUCJA NEOLITYCZNA

W IX tysiącleciu na górzystych terenach Bliskiego Wschodu miało miejsce wydarzenie o doniosłym znaczeniu w dziejach cywilizacji. Ludzie tam żyjący stali się rolnikami i hodowcami. Proces przechodzenia od gospodarki zbieracko ? łowieckiej do aktywnych form wytwarzanie żywności był długotrwały, zasługuje jednak w pełni na miano ,,rewolucji?. Nowy typ gospodarki, w której człowiek stał się producentem żywności, był przyczyną całego łańcucha nowych zjawisk, wynalazków i przemian. Przez kilkaset tysięcy lat swego dotychczasowego istnienia człowiek niejako pasożytował na zasobach środowiska naturalnego; od tej pory zmienił się zasadniczo jego stosunek do świata przyrody, co miało istotny wpływ nie tylko na poziom i sposób jego życia, ale także na charakter myślenia o otaczającym świecie. W Wyniku interwencji w mechanizm naturalnego doboru pojawiły się udomowione odmiany gatunków roślin i zwierząt odpowiadające ludzkim potrzebom. Karczowanie i wypalanie lasów w celu pozyskania nowych ziem pod uprawy radykalnie zmieniło warunki naturalne na wielu obszarach. Gospodarka rolnicza dostarczając większych niż dotąd ilości żywności, sprzyjała wzrostowi liczby mieszkańców na danym terenie i skłoniła ludzi do przejścia na osiadły tryb życia oraz do zakładania trwałych osad. Człowiek niezmuszony już do wędrówek dla zdobycia pożywienia mógł więcej uwagi poświęcić swym siedzibom i pomyśleć o odpowiednim ich wyposażeniu. Sprzyjało to pojawianiu się nowych rzemiosł, technik produkcyjnych i wyspecjalizowanych narzędzi, wywołując zapotrzebowanie na surowce niezbędne do ich wytwarzania. Na Bliskim Wschodzie takim surowcem był obsydian (rodzaj szkliwa wulkanicznego), niezbyt często występujący w przyrodzie, który stał się przedmiotem handlu nieraz na znacznych odległościach. Wszystko to prowadziło do pojawienia się podziału pracy, rozwarstwienia majątkowego i nowej organizacji społecznej. Mimo, że na szereg problemów związanych z tym doniosłym przełomem zwanym ,,rewolucją neolityczną? nie umiemy jeszcze odpowiedzieć, można ? zachowując niezbędną ostrożność ? stwierdzić, że było to związane z wieloma trudnościami i wyrzeczeniami. Społeczności zbieracko-łowieckie zapewne już wcześniej dysponowały doświadczeniem i wiedzą niezbędną do owego przejścia na nowy typ gospodarki, ale dopiero wzrastająca na poszczególnych obszarach liczba ludności była czynnikiem zmuszającym do tego kroku, w wyniku którego warunki życia się pogorszyły. Urozmaicony i zdrowszy jadłospis ludności zbierackiej zmienił się na monotonny, charakterystyczny dla ludności rolniczej. Stałe przebywanie w nowych siedzibach i w większych skupiskach, w warunkach dalekich od wymogów higieny, sprzyjało szerzeniu się chorób. Praca rolników była cięższa niż wysiłek zbieraczy. Droga, na która ludzie wtedy wstąpili, a która doprowadziła ich do VI tysiącleciu do uformowania pierwszych miast, wczesnych organizacji państwowych, powstania pisma, nie była z pewnością drogą łatwą.

Narodziny i rozwój faszyzmu we włoszech i niemczech.

admin — Thu, 20 Nov 2008 22:38:48 +0000

TEMAT: NARODZINY I ROZWÓJ FASZYZMU WE WŁOSZECH I NIEMCZECH
1. Przyczyny rozwoju faszyzmu we Włoszech.
?Brak autorytetu parlamentu w społeczeństwie (korupcja, przekładanie interesów partyjnych)
?Zła sytuacja gospodarcza (bezrobocie, inflacja, ograniczenie inwestycji)
?Społeczeństwo rozczarowane rezultatami I wojny światowej
?Masy kombatantów wojennych nie mogły znaleźć sobie miejsca w nowej organizacji (popularnie
stały się wszelkie organizacje ?mundurowe? propagujące rządy silnej ręki
2. Marsz ?Czarnych Koszul? na Rzym i dojście do władzy przez Mussoliniego.
?Pod kierownictwem Benito Mussoliniego powstają związki Walki i paramilitarne oddziały ?Czarnych Koszul? 1919
?W wyborach do parlamentu partia faszystowska uzyskała 35 mandatów ? 1921
?Bezpardonowa rywalizacja (walka) faszystów z konkurencją polityczną 1922
?Na zjeździe partii faszystowskiej Mussolini publicznie zażądał dla siebie stanowiska premiera i rzucił hasło marszu faszystów na Rzym ? X 1922 ? ?Marsz Czarnych Koszul? na Rzym (faszystowski zamach stanu w wyniku którego, we Włoszech zdobył władzę Benito Mussolini)
?Król Wiktor Emanuel mianował Mussoliniego premierem 20 X 1922
?Mussolini po sterylizowaniu oponentów, zmienił prawa wyborcze (m. in. zwycięska partia
otrzymała 2/3 miejsc w parlamencie) ? 1923
?Po rozwiązaniu partii politycznych (z wyjątkiem partii faszystowskiej) i parlamentu, ograniczenie wolności słowa, zgromadzeń do 1926 roku]
3. Organizacja włoskiego państwa faszystowskiego.
?Pełnia władzy politycznej i administracyjnej dla faszystów
?Korporacja = utworzenie przez państwo zrzeszenia skupiające pracodawców i pracobiorców
danej dziedziny gospodarki
?Roboty publiczne, ustawodawstwo socjalne, inwestycje w przemysł zbrojeniowy dawały miejsca pracy
?Konkordat rządu ze Stolicą Apostolską
4. Okoliczności dojścia do władzy Adolfa Hitlera.
a)Noc długich noży
Przeprowadzona w nocy z 29 na 30 czerwca 1934r. akcja schwytania i wymordowania przeciwników A. Hitlera wewnątrz ruchu hitlerowskiego. Zginęło ok. 400 osób, m.in. dążący do władzy w NSD AP dowódca SA S. Röhm i przywódca lewicy NSDAP
G. Strasser. Wszystkich oskarżono o przygotowanie zamachu stanu.
b)Norymberskie ustawy
– Potoczna nazwa rasistowskich ustaw niemieckich. Uchwalone 15 IX 1935r. na zjeździe
Reichstagu w Norymberdze.
- Ustawa o obywatelstwie niemieckim głosiła, że obywatelami Rzeszy mogą być jedynie
osoby krwi niemieckiej lub pokrewnej, co wymagało potwierdzenia genealogicznego.
- Ustawa o ochronie czci i krwi niemieckiej wprowadziła, obowiązujący żydów zakaz
zawierania małżeństw i związków pozamałżeńskich z Niemcami.
- Zakaz noszenia flagi III Rzeszy przez żydów, zakaz zatrudniania niemieckich kobiet
przez pracodawców będących żydami.
c)Noc kryształowa
- Pogrom żydów dokonany przez nazistów w nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku
- Pogrom przygotowały komórki NSDAP, SA i SS
- Bezpośrednią przyczyną ataku był zamach młodego żyda G. Grunspana na sekretarza E. von Rotha w Paryżu
- zapoczątkował okres wzmożonych prześladowań Żydów

Daty i notatki z historii średniowiecznej polski 965 – 1454 rok

admin — Thu, 20 Nov 2008 22:19:54 +0000

POLSKA PRZEDCHRZEŚCIJAŃSKA
Ustrój rodowo-plemienny
Plemiona i opola
Czczenie bóstw przyrody, słońca, wojny, przodków
POLSKA KSIĘCIA MIESZKA I
965 r. Małżeństwo z Dobrawą
Rokowania w sprawie chrztu Polski z Leonem VIII i Janem XIII
14 kwietnia 966 r., Ratyzbona, chrzest Mieszka I
968 r. ustanowienie biskupstwa poznańskiego zależnego bezpośrednio od Rzymu
Drużyna książęca
967 r. aneksja Pomorza
972 r. bitwa pod Cedynią  oziębienie stosunków z Cesarstwem
973 r. śmierć Ottona I  poparcie Mieszka dla Henryka Kłótnika
977 r. śmierć Dobrawy  zerwanie przymierza z Czechami
979 r. nieudany najazd wojsk Cesarskich  małżeństwo z Odą – córką margrabiego saskiego Dytryka
981 r. utrata Grodów Czerwieńskich
983 r. śmierć Ottona II
Poparcie Mieszka dla wyprawy Cesarskiej na Luciców / najazd czeski na Marchię Miśnieńską, odnowienie sojuszu z Lucicami
986, 987 r. Cesarskie wyprawy odwetowe popierane zbrojnie przez Mieszka  „regnum sibi ablatum” (Śląsk, ziemia opolska, krakowska)
990 r. nieudane czeskie wyprawy odwetowe
Małżeństwa Bolesława Chrobrego: córka margrabiego Miśni, węgierka, Emnilda – córka Dobromira łużyckiego
Dagome iudex
992 r. śmierć Mieszka I Polańskiego
RZĄDY KRÓLA BOLESŁAWA I CHROBREGO
Usunięcie braci od współrządów
995 r. udzielenie Ottonowi III posiłków zbrojnych na wyprawę na słowian połabskich  Przemyślidzi jedynymi władcami Czech 
996 r. przybycie biskupa praskiego Wojciecha do Polski
997 r. męczeńska śmierć św. Wojciecha
1000 r. zjazd gnieźnieński  utworzenie metropolii gnieźnieńskiej
1002 r. śmierć Ottona III  elekcja Henryka II – syna Kłótnika na cesarza  zajęcie Milska i Łużyc
999 r. śmierć Bolesława II czeskiego  intronizacja Bolesława III Rudego  odzyskanie ziemi krakowskiej
Arbitraż nad tronem czeskim: Władywoj  Jaromir – brat Bolesława Rudego  Bolesław Rudy  Chrobry 
Najazd Henryka II na Czechy 
1004 r. przywrócenie Jaromira do władzy w Czechach 
1004 r. przymierze cesarsko-czesko-lucickie wymierzone przeciw Polsce  utrata Milska i Łużyc
1005 r. utrata Pomorza Zachodniego
Nieudana próba przeciągnięcia na swoją stronę Czechów i Luciców 
1007 r. aneksja Milska i Łużyc
1010 r. nieudana wyprawa odwetowa niemiecko-czeska, prowadzona pod nieobecność chorego cesarza  złupienie Dolnego Śląska
1012 r. kolejna nieudana wyprawa odwetowa, czysto niemiecka
1013 r. pokój z Niemcami  Milsko i Łużyce jako lenno cesarskie, małżeństwo Mieszka II i Rychezy – siostrzenicy Ottona III
Owiana mgłą tajemnicy wyprawa przeciw Włodzimierzowi kijowskiemu
Próba odciągnięcia przez Mieszka Udalryka czeskiego od sojuszu z Niemcami  wydanie Mieszka w ręce Henryka II
1015 r. nieudana wyprawa cesarska wobec nieprzybycia posiłków czeskich i bawarskich
1017 r. dobrze przygotowana – nieudana – wyprawa niemiecko-lucicko-czesko-węgiersko-kijowska 
1018 r. pokój w Budziszynie  zwolnienie Milska i Łużyc z zależności lennej
Tymczasowe zdobycie Kijowa 
1019 r. odzyskanie podczas powrotu spod Kijowa Grodów Czerwieńskich
1020 r. utrata Moraw
1025 r. koronacja i w pół roku później śmierć Bolesława I Chrobrego
RZĄDY KRÓLA MIESZKA II
1025 r. koronacja Mieszka II
1029 r. nieudana wyprawa Konrada II na Łużyce
1030 r. wyprawa odwetowa na Marchię Wschodnią
1030 r. porozumienie niemiecko-ruskie  dywersja ze strony Jarosława i Mścisława  utrata Bełza
1031 r. atak na Grody Czerwieńskie i Łużyce  pokój z Niemcami za cenę oddania Milska i Łużyc
1031 r. wystąpienia Bezpryma, zamieszki  ucieczka Mieszka do Czech
1031 r. śmierć Bezpryma  powrót Mieszka
1034 r. śmierć Mieszka II
NIEPOTWIERDZONE W ŹRÓDŁACH RZĄDY KSIĘCIA BOLESŁAWA ZAPOMNIANEGO
1039 r. śmierć Bolesława zapomnianego  najazd Brzetysława czeskiego  utrata Śląska i ziemi krakowskiej  interwencja Henryka III  powrót Kazimierza do kraju
Utrata Mazowsza na korzyść Miecława oraz Pomorza Wschodniego na korzyść Ziemomysła
RZĄDY KAZIMIERZA I ODNOWICIELA
1041 r. interwencja Henryka III oddająca Polsce ziemię krakowską
Spór Miecława z Jarosławem kijowskim 
1043 r. przymierze z Rusią 
1047 r. odzyskanie Mazowsza i Pomorza Wschodniego
1050 r. odzyskanie Śląska  uiszczanie rocznej daniny z tej ziemi
Przeniesienie stolicy do Krakowa
Ciężary prawa książęcego: wojna, pogoń, przesieka, budowa i naprawa mostów, stróża, krzyk, ślad, powóz, przewóz i przewód, posługi łowieckie, obowiązek stanu
Daniny pośrednie
Regalia – prawa wyłączności
Wspólny skarb – prywatny i państwowy
1058 r. śmierć Kazimierza I Odnowiciela
RZĄDY KRÓLA BOLESŁAWA II ŚMIAŁEGO (SZCZODREGO)
1065 r. śmierć Mieszka kazimierzowica
Polityka osłabiania Niemiec metodą zwalczania sojuszników, a popierania wrogów:
Odmowa dalszego uiszczania daniny ze Śląska
1060 r. udzielanie pomocy Beli, walczącemu z proniemiecko nastawionym Andrzejem o koronę węgierską 
Po zgonie tego pierwszego udzielanie pomocy w intronizacji jego synowi Gezie, potem drugiemu z synów Władysławowi
Zwalczanie czeskiego Wratysława – wiernego wasala korony niemieckiej
1061 r. zakończona porażką pod Hradcem wyprawa dywersyjna na Morawy
1060 r. utrata Pomorza Wschodniego
1073 r. niedoszła wyprawa Henryka IV wobec buntu Sasów
Rozbicie Europy na dwa obozy: cesarski – Wratysław czeski i gregoriański – Gejza i Władysław węgierscy, Bolesław
1075, 1076 r. udział Bolesława w wojnach domowych w Niemczech 
Wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej
25 XII 1076 r. koronacja królewska
1069 r. interwencja na rzecz szwagra Kazimierza Izjasława 
Odzyskanie Grodów Czerwieńskich
1073 r. ponowne wygnanie Izjasława
1077 r. ponowna interwencja w Kijowie po śmierci zaprzyjaźnionego Światosława kijowskiego
Skazanie biskupa krakowskiego Stanisława na śmierć przez obcięcie członków
Silna opozycja skupiona wokół juniora
Dywersja Wratysława czeskiego w połączeniu z atakiem Henryka IV na Węgry
1081 r. ucieczka Bolesława na Węgry
RZĄDY KSIĘCIA WŁADYSŁAWA HERMANA (NIEUDOLNEGO)
Czeska okupacja Krakowa
Przejście do obozu antygregoriańskiego 
Nominacja nowego metropolity gnieźnieńskiego – opata bawarskiego klasztoru Henryka
1086 r. węgierskie odzyskanie Krakowa dla Mieszka bolesławowica
1089 r. śmierć Mieszka bolesławowica
Małżeństwo z Judytą czeską
1086 r. narodziny Bolesława
1089 r. małżeństwo z Judytą salicką – wdowę po Salomonie węgierskim, a siostrę Henryka IV
1093 r. oddanie Zbigniewowi Śląska pod naciskiem opozycji
1097 r. wydzielenie dzielnic obu synom
1098 – 1100 r. wojna synów książęcych z palatynem Sieciechem zakończona jego wygnaniem
Utrata Grodów Czerwieńskich
Nieudolna próba odzyskania Pomorza Wschodniego
1102 r. śmierć Władysława Hermana
RZĄDY KSIĘCIA BOLESŁAWA KRZYWOUSTEGO
Wojna ze Zbigniewem na tle sprawy pomorskiej
1107 r. tymczasowe zaniechanie kroków wojennych dzięki arbitrażowi Jarosława wołyńskiego  utrata przez Zbigniewa tytułu księcia zwierzchniego i ograniczenie swej dzielnicy do Mazowsza jako lenna z rąk Bolesława
1109 r. nieudana niemiecko-czeska interwencja zbrojna
1112 r. zezwolenie Zbigniewowi na powrót do kraju
Silny opór możnych
1122 r. aneksja Pomorza Wschodniego, uzyskanie zwierzchnictwa nad Zachodnim
Nieudana próba chrystianizacji Pomorza Zachodniego przez Hiszpana Bernarda  powierzenie tego zadania biskupowi Bambergi Ottonowi
1124 r. formalne nawrócenie Pomorza Zachodniego
1128 r. kolejna misja mająca na utrwalenie młodego chrześcijaństwa na Pomorzu Zachodnim
Włączenie Pomorza Wschodniego w obręb diecezji kujawskiej
1131 r. wydanie metropolicie magdeburskiemu Norbertowi przywileju poddającemu diecezję poznańską zwierzchnictwu Magdeburga
1133 r. rozciągnięcie powyższego przywileju na pozostałe polskie biskupstwa 
Anulowanie powyższych przywilejów po śmierci Norberta
Niefortunne wplątanie się Bolesława w spory dynastyczne na Węgrzech 
Groźba najazdu czesko-ruskiego
1135 r. arbitraż Lotara, hołd z Pomorza i nieopanowanej dotąd Rugii, trybut za 12 poprzednich lat
1138 r. śmierć Bolesława Krzywoustego
ROZBICIE DZIELNICOWE
1142 r. atak Władysława sprzymierzonego z Rusią na braci, odbierający im parę grodów  przejście na stronę juniorów arcybiskupa Jakuba ze Żnina i wojewody Wszebora
1144 r. śmierć Salomei – macochy Władysława – i spór o dożywocie po niej (północna część dzielnicy senioralnej z Łęczycą)
Ukaranie wojewody Piotra Włostowica oślepieniem i banicją  odstąpienie od Władysława licznych krewniaków i przyjaciół Włostowica 
Klęska Władysława pod obleganym przez siebie Poznaniem  ucieczka z kraju  Bolesław seniorem
1146 r. interwencja Konrada III na rzecz przyrodniej siostry Agnieszki – żony Władysława 
Nieudana wyprawa odwetowa utknięta na linii Odry  rozejm  uznanie przez Konrada III rządów juniorów polskich
Asysta Władysława Konradowi III w II Krucjacie, krucjata polskich juniorów na słowian połabskich
Odrzucenie ultimatum cesarskiego w sprawie Władysława  interwencja Fryderyka Rudobrodego  zapłacenie kontrybucji, zobowiązanie dostarczenia posiłków na wyprawę włoską, złożenie hołdu w Krzyszkowie pod Poznaniem, obietnica Fryderyka nie popierania pretensji Władysława, jedynie zwrócenie mu Śląska
1173 r. interwencja cesarska wprowadzająca synów Władysława na Śląsk
Utrata Pomorza Zachodniego i prowizoryczne zachowanie zwierzchności nad Pomorzem Wschodnim
1166 r. śmierć Henryka Sandomierskiego
1173 r. śmierć Bolesława Kędzierzawego  Mieszko III seniorem
Oszukańcza, niepopularna polityka fiskalna Mieszka
1177 r. bunt pod przywództwem biskupa krakowskiego Gedki  wygnanie Mieszka z Krakowa  pryncypat Kazimierza
1181 r. odzyskanie przy pomocy pomorskiej przez Mieszka części Wielkopolski – Gniezna i Poznania
1180 r. zjazd członków dynastii piastowskiej w Łęczycy  zniesienie zasady senioratu, zrzeczenie się tzw. „ius spolii”, pozbawienie możnych prawa podwód i stanu  zatwierdzenie uchwał łęczyckich przez kurię rzymską
Zabiegi Mieszka III o interwencję cesarską 
Zapobieżenie jej przez uznanie zwierzchności Fryderyka Rudobrodego 
Uznanie przez Rzeszę uchwał łęczyckich
Podporządkowanie księstw ruskich: Brześcia, Włodzimierza, Bełza, Halicza 
Bunt opozycji i wydanie Krakowa w ręce Mieszka 
Odzyskanie Krakowa i bezkrwawa pacyfikacja Księstwa
1194 r. śmierć Kazimierza Sprawiedliwego
Stan posiadania Kazimierza w chwili śmierci: księstwo sandomierskie, krakowskie, Mazowsze, Kujawy, księstwa ruskie, Jaćwież
Zwycięska przy pomocy posiłków ruskich rywalizacja stronnictwa Leszka Białego z Mieszkiem III i Mieszkiem Plątonogim
1195 r. bitwa pod Mozgawą  wycofanie się Mieszka III do Wielkopolski i zagarnięcie przezeń Kujaw
Objęcie rządów regencyjnych nad Leszkiem przez matkę Helenę, biskupa Pełkę i wojewodę Mikołaja
1198-1202 r. dwukrotne objęcie rządów w Krakowie przez Mieszka III
1202 r. śmierć Mieszka III Starego 
Objęcie rządów w Krakowie przez mieszkowego syna – Władysława Laskonogiego przy poparciu wojewody Mikołaja
Po śmierci tego ostatniego objęcie rządów przez Leszka Białego
Ofiarowanie Mazowsza i odzyskanych Kujaw Konradowi
1207 r. oddanie się w opiekę kurii rzymskiej i uznanie jej zwierzchnictwa, rezygnacja z inwestytury biskupiej
Osadzenie się za zgodą Leszka Romana Mścisławowicza w Haliczu  atak na stronnika Welfów, Leszka
1205 r. śmierć Romana Mścisławowicza pod Zawichostem  opieka Leszka nad jego nieletnimi synami
Próby wyzwolenia się Władysława Odonica spod opieki stryja  schronienie u Henryka Brodatego  odzyskanie południowej Wielkopolski przez Odonica dzięki pomocy Henryka 
1208 r. zjazd w Głogowie
1210 r. bulla Innocentego III przywracająca zasadę senioratu  krótkie rządy Mieszka Plątonogiego
1210 r. zjazd książąt w Borzykowej przyznający kościołowi przywileje immunitetowe
Podjęcie przez Odonica działań wojennych przeciw Laskonogiemu  utrata dzielnicy, ucieczka na Węgry
Dar Konrada Mazowieckiego dla cystersów w postaci Dobrzynia
1226 r. nadanie Krzyżakom ziemi chełmińskiej przez Konrada Mazowieckiego
1226 r. nadanie przez Fryderyka II władcom krzyżackim uprawnienia książąt Rzeszy
1235 r. inkorporacja dobrzyńców przez krzyżaków
1237 r. wchłonięcie przez krzyżaków inflanckich Kawalerów Mieczowych
Utrata Pomorza Wschodniego
Małżeństwo Władysława Odonica z siostrą Świętopełka pomorskiego  uzyskanie przezeń zamków w Ujściu i Nakle – miejsc wypadów zbrojnych przeciw Laskonogiemu 
Przymierze Laskonogiego z Leszkiem zawierając z nim umowę na przeżycie i Henrykiem Brodatym oddając mu ziemie wcześniej zabrane
1227 r. zbrodnia gąsawska  śmierć Leszka Białego  pryncypat Władysława Laskonogiego (warunkiem było mianowanie Bolesława Wstydliwego, syna Leszka następcą również w Wielkopolsce)
Ataki Konrada z posiłkami ruskimi na Władysława Laskonogiego w Krakowie i Wielkopolsce
Utrata dzielnicy przez Laskonogiego, przekazanie praw do niej Henrykowi Brodatemu  niemożność tego pierwszego do zapewnienia opieki Bolesławowi  prośba możnowładztwa o objęcia przez Henryka rządów 
1228 r. objęcie rządów w Krakowie przez Henryka Brodatego
Tymczasowa niewola Henryka i surowe rządy Konrada w Krakowie
1233 r. wkroczenie Henryka Brodatego do Wielkopolski na mocy próśb rycerstwa oraz testamentu Laskonogiego
1234 r. kolejna wyprawa Henryka do Wielkopolski  zdobycie części tej dzielnicy położonej na lewym brzegu Warty
Perspektywa uzyskania korony
1241 r. najazd tatarski na Małopolskę i Śląsk
1241 r. bitwa pod Legnicą  śmierć Henryka Pobożnego
Załamanie się państwa Henryków Śląskich 
Zajęcie Wielkopolski przez synów Odonica, krótkotrwałe rządy Konrada w Krakowie 
1243 r. objęcie Krakowa przez Bolesława Wstydliwego
Początek XIII wieku – kolonizacja na prawie niemieckim
1259, 1287 r. najazdy tatarskie
1279 r. objęcie Krakowa przez Leszka Czarnego, wnuka Konrada Mazowieckiego
1282, 1285 r. nieudany, dzięki mieszczaństwu krakowskiemu bunt możnowładztwa małopolskiego pod przywództwem wojewody sandomierskiego Janusza i biskupa Pawła z Przemankowa 
1286 r. uzyskanie przez Kraków przywileju wzniesienia murów obronnych
1288-1290 r. stale zagrożone przez Łokietka rządy Henryka IV Probusa
Myśli o koronie udaremnione przez śmierć
Zaskarbienie sobie mieszczan przez Henryka
Kampania antyniemiecka Jakuba Świnki
PRZYWRÓCENIE KRÓLESTWA
1289 r. układ przyjaźni Henryka IV Probusa i Wacława II oraz obietnica pozostawienia temu ostatniemu spadku po sobie
1291 r. testament Henryka IV Probusa przeznaczający Wacławowi jedynie ziemię kłodzką
Poparcie mieszczan i części możnych dla Wacława
1291 r. zajęcie ziemi sandomierskiej przez Łokietka  rezygnacja Przemysła z praw do Małopolski, ustąpienie jej Wacławowi 
1292 r. wyparcie Łokietka z ziemi sandomierskiej, zmuszenie go do zrzeczenia się praw do Małopolski i uznania swego zwierzchnictwa lennego nad księstwem sieradzkim i brzeskim
1291 r. przywilej lutomyski potwierdzający prawa duchowieństwa, szlachty możnowładczej i mieszczaństwa i uznający ich wolność podatkową, zawierający zobowiązanie nie nakładania nowych ciężarów
1282 r. zjazd Przemysła II i Mściwója II w Kępnie  mianowanie Przemysła II swoim spadkobiercą na Pomorzu Wschodnim
1295 r. aneksja Pomorza Wschodniego przez Przemysła II  wystąpienie Przemysła II jako równorzędnego rywala Wacława II do zwierzchnictwa nad całą Polską
1295 r. koronacja królewska Przemysła II dokonana przez Jakuba Świnkę w Gnieźnie
1296 r. śmierć zamordowanego skrytobójczo Przemysła II 
Rywalizacja o spadek po zmarłym Władysława Łokietka i Henryka głogowskiego z której zwycięską ręką wyszedł ten pierwszy
Utrata popularności Łokietka, któremu zarzucano brak umiejętności zaprowadzenia pokoju wewnętrznego w państwie i brak karności w jego wojsku, które dopuszczało się licznych łupiestw m.in. w dobrach kościelnych  nieudana prośba Henryka głogowskiego o przejęcie władzy  przyzwanie Wacława II  jego zwycięstwo nad Łokietkiem, zabór Wielkopolski i Pomorza Wschodniego oraz dziedzicznych jego księstw: brzeskiego i sieradzkiego
1300 r. koronacja Wacława II
1301 r. koronacja Wacława III na tron węgierski
1304 r. opanowanie Budy przez Karola Roberta Andegaweńskiego z pomocą Albrechta Habsburga przy poparciu Bonifacego VIII
1305 r. umocnienie się Łokietka w ziemi sandomierskiej à jego najazdy sięgające nawet pod Kraków
1305 r. śmierć Wacława II à przejęcie władzy przez Wacława III
1305 r. traktat o wymianie Pomorza Wschodniego na Nową Marchię
1306 r. objęcie prze Łokietka rządów w Krakowie
1306 r. śmierć zamordowanego Wacława III à wygaśnięcie dynastii Przemyślidów à podporządkowanie się Łokietkowi biskupa Muskaty i patrycjatu krakowskiego à rozpad odnowionego Królestwa Polskiego à
Zasięg władztwa Łokietka: Małopolska, Kujawy, Pomorze Gdańskie, ziemie sieradzka i łęczycka
Objęcie Wielkopolski przez Henryka głogowskiego
1309 r. śmierć Henryka głogowskiego
Wyłamywanie się Pomorza Gdańskiego i Małopolski spod zwierzchności Łokietka
Bunt Święców pomorskich przeciw faworyzowaniu przez Łokietka innych rodów możnowładczych à realizacja umowy z Brandenburgią à
1308 r. przybycie Brandenburczyków do Gdańska, przyjęci przez patrycjat zaczęli oblegać załogę grodu gdańskiego à
Zlecenie Boguszy, dowódcy załogi gdańskiej zwrócenie się o pomoc do Krzyżaków à
Podbój Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków, zakup ziemi michałowskiej nad Drwęcą od księcia inowrocławskiego Leszka
Podbój Pomorza Zachodniego przez Brandenburgię
1309 r. nieudana wyprawa oddziału rycerstwa wielkopolskiego przeciw Krzyżakom
1308 r. proces kanoniczny wytoczony przez arcybiskupa Jakuba Świnkę Janowi Muskacie à usunięcie tego ostatniego z biskupstwa krakowskiego
1311 r. koronacja Jan Luksemburskiego na króla Czech i „Polski” à
1311 r. bunt mieszczaństwa krakowskiego z udziałem Jana Muskaty pod wodzą wójta Alberta à utrata politycznego znaczenia Krakowa
1312 r. podział Wielkopolski między synów Henryka głogowskiego à wystąpienie zbrojne części rycerstwa wielkopolskiego, rzucenie na nich klątwy przez Jakuba Świnkę i biskupa poznańskiego Andrzeja Zarębę
Poznań mocnym punktem oparcia „Niemców”, głównie mieszczan pod wodzą wójta Przemka
1314 r. wkroczenie Łokietka do Wielkopolski i rychłe opanowanie całej prowincji
1316-1317 r. nieudane interwencje margrabiego brandenburskiego na rzecz głogowczyków
Eliminacja miast z gry politycznej, spadek znaczenia możnych, wzrost znaczenia rycerstwa
Poparcie dla Łokietka ze strony przedstawicieli kościoła polskiego, arcybiskupów: Jakuba Świnki à Borzysława (1314-1317) à Janisława (1317-1341)
Zabiegi Łokietka o przychylność Awinionu – zmiana wysokości świętopietrza (od głowy, nie od dymu), pomoc sądom inkwizycyjnym w zwalczaniu waldensów
1318 r. przywrócenie Muskacie biskupstwa krakowskiego
Dwuznaczna odpowiedź Jana XXII
RZĄDY KRÓLA WŁADYSŁAWA I ŁOKIETKA
1320 r. koronacja Władysława I Łokietka w Krakowie
Władztwo Łokietka w chwili koronacji: Małopolska, Wielkopolska, Kujawy
1327 r. oddanie ziemi sieradzkiej i łęczyckiej bratankom à brak połączenia między Małopolską i Wielkopolską
1323 r. uzyskanie zrzeczenia się książąt głogowskich pretensji do Wielkopolski i tytułu „dziedziców Królestwa Polskiego”
1326-1329 r. bezskuteczne walki z Brandenburgią o ziemię lubuską
1327 r. wyprawa na Płock
1320 r. małżeństwo Elżbiety Łokietkówny z Karolem Robertem Andegaweńskim
1325 r. małżeństwo Kazimierza z Aldoną-Anną, córką Giedymina
1323 r. wygaśnięcie dynastii Romanowiczów à osadzenie potomka Romanowiczów po kądzieli, piasta mazowieckiego Bolesława Trojedenowica – Jerzego II na Rusi halicko-włodzimierskiej
1321 r. sąd papieski w Inowrocławiu – proces polsko-krzyżacki korzystny dla Polski pod przewodnictwem arcybiskupa Janisława
1326 r. nieudana próba Jana Luksemburskiego opanowania Krakowa odparta z pomocą Węgier
1327 r. złupienie Kujaw przez Krzyżaków, Wielkopolski przez Brandenburgię
1329 r. zajęcie przez Łokietka z posiłkami węgierskimi i halickimi ziemi chełmińskiej korzystając z wyprawy krzyżackiej „krucjaty” na Litwę à w odwecie zajęcie ziemi dobrzyńskiej nadanej Krzyżakom przez Jana Luksemburskiego jako „króla polskiego” i spustoszenie Kujaw
1331 r. nieudany ze względu na nieprzybycie Jana Luksemburskiego najazd krzyżacki na Wielkopolskę, odwrót krzyżacki spod Kalisza à część wojsk okrążona i zniszczona pod Płowcami
1332 r. utrata Kujaw
1332 r. rozejm z Zakonem za pośrednictwem legata papieskiego
1333 r. śmierć Władysława I Łokietka
POLSKA KAZIMIERZA WIELKIEGO
1335 r. sojusz z Wittelsbachami w Chojnie wymierzony przeciw Janowi Luksemburskiemu
1335 r. układ Trenczynie à Jan Luksemburski miał zrezygnować z tytułu króla polskiego, Kazimierz potwierdziłby prawa Czech do tych księstw na Śląsku i Mazowszu, które już uznały zwierzchnictwo Luksemburgów
1335 r. zjazd w Wyszehradzie à niekorzystny dla Polski proces polsko-krzyżacki rozstrzygany przez królów Czech i Węgier (zatrzymanie przez Krzyżaków ziemi chełmińskiej i Pomorza Gdańskiego jako „wieczystej jałmużny”), pokój polsko-czeski à odwiedziny Pragi – przyrzeczenie udzielenia pomocy w walce z Wittelsbachami i Habsburgami o Karyntię i Tyrol à
1336 r. wysłanie polskiego oddziału na wyprawę czesko-węgierską przeciw Cesarstwu
1339 r. zrzeczenie się przez Kazimierza praw do Śląska i Mazowsza pod naciskiem Węgier
1338 r. zganienie przez Benedykta XII wyroku wyszehradzkiego à powołanie nowego
1339 r. korzystny dla Polski, nieuznany przez Zakon proces polsko-krzyżacki w Warszawie
1338 r. przymierze Czech i Węgier
1339 r. śmierć Aldony-Anny
1339 r. II Zajazd w Wyszehradzie dotyczący następstwa tronu polskiego
1340 r. śmierć Jerzego II à zajęcie wołyńskiej części Rusi przez księcia litewskiego Luberta, zjawienie się polskich i węgierskich oddziałów w halickiej części, wezwanie przez bojarów i wojewodę przemyskiego Dietkę tatarów na pomoc à
1341 r. atak tatarski na ziemię sandomierską, odparci spod Lublina wrócili na Ruś
1341 r. porozumienie między Polską i Węgrami, a bojarami i Dietką à wspólne zwierzchnictwo polsko-węgierskie nad Rusią halicką – starostą został Dietka, aneksja ziemi sanockiej i Rzeszowa
1341 r. śmierć chana tatarskiego Uzbeka oraz księcia litewskiego Giedymina
1344 r. opanowanie Rusi halicko-włodzimierskiej przez Luberta
Chęć uzyskania jak najlepszych warunków pokoju z zakonem przy poparciu Czech à
1341 r. małżeństwo z Adelajdą, córką landgrafa heskiego, zwolennika Luksemburgów
1343 r. sojusz z Bogusławem V pomorskim umocniony jego małżeństwem z Elżbietą, córką Kazimierza
1343 r. nie zatwierdzony przez papieża pokój kaliski z Zakonem na zasadach układu wyszehradzkiego (brak zrzeczenia się pretensji do Pomorza Gdańskiego oraz ziem chełmińskiej i michałowskiej ze strony Andegawenów jako sukcesorów tronu polskiego)
1341 r. nabycie ziemi namysłowskiej jako zastawu za pożyczkę udzieloną księciu śląskiemu Bolesławowi brzesko-legnickiemu
1343 r. odebranie książętom głogowskim fragmentu Wielkopolski – Wschowy z okręgiem
1342 r. śmierć Karola Roberta Andegaweńskiego à przymierze z Wittelsbachami, Andegawenami i Bolkiem świdnickim à
1345 r. najazd na Śląsk à wyprawa odwetowe, które dotarły pod Kraków
1346 r. śmierć Jana Luksemburskiego i Ludwika Wittelsbacha à koronacja Karola IV na króla Czech i Niemiec à
1348 r. traktat przyjaźni w Namysłowie à uznanie wydanego kilka miesięcy wcześniej aktu ogłaszającego Śląsk krajem korony czeskiej à rozejm Bolka świdnickiego z Karolem IV w Legnicy
1353 r. małżeństwo bratanicy Bolka Anny, dziedziczki Świdnicy z Karolem IV
1349 r. opanowanie Rusi halicko-włodziemierskiej à hołd Luberta z Łucka i Aleksandra Koriatowicza z Podola zachodniego à
1350 r. układ w Budzie à potwierdzenie układu wyszehradzkiego, zobowiązanie Ludwika niesienia pomocy Kazimierzowi w walce z Litwinami lub Krzyżakami
1351 r. najazdy litewskie na Mazowsze ziemię łęczycką oraz Wołyń à przybycie Ludwika à wspólna wyprawa polsko-węgierska na Litwę przerwana rozejmem z Kiejstutem à rozejm na mocy którego Ruś Czerwona przypadła Polsce jako osobne księstwo rządzone przez Kazimierza, Wołyń – Litwie (1352)
1351 r. śmierć Bolesława III płockiego à zajęcie jego dzielnicy à nadanie części sochaczewskiej w lenno Siemowitowi III i Kazimierzowi I Trojdenowicom (po śmierci Kazimierza mieli otrzymać resztę spadku po Bolesławie III płockim) à złożenie hołdu Kazimierzowi również z dzielnic dziedzicznych
1355 r. hołd Siemowita III z całego Mazowsza książęcego w Kaliszu
1356 r. rezygnacja Karola IV z Mazowsza w zamian za ustępstwa terytorialne na Śląsku i zrzeczenie się księstwa świdnickiego
1347 r. oddalenie Adelajdy
1355 r. nowy układ w Budzie à wyznaczenie na następców tronu polskiego Ludwika, jego bratanka Jana i wszystkich ich potomków męskich à przywilej Ludwika, którym obiecał nie pobierać od rycerstwa nadzwyczajnych podatków i pokrywać wszystkie koszty wypraw poza granice kraju
1356 r. małżeństwo z Krystyną Rokiczaną
1363 r. małżeństwo z księżniczką żagańską Jadwigą à trzy córki
1346 r. nominacja Małopolanina na starostwo kaliskie – jedno z dwóch na jakie Kazimierz podzielił Wielkopolskę à
1348 r. powołanie przedstawicieli rycerstwa wielkopolskiego na oba stanowiska à po wyprawach na Ruś powołanie nowego wielkorządcy i połączenie obu starostw w jedno, powrót rządów silnej ręki
1352 r. zawiązanie konfederacji rycerstwa wielkopolskiego na czele której stanął jeden z odwołanych starostów, wojewoda poznański Maćko Borkowic à
1356 r. skazanie Maćka na banicję, rychła amnestia
1360 r. pacyfikacja Wielkopolski, surowe represje, śmierć głodowa Maćka
1364 r. fundacja Akademii Krakowskiej
1364 r. zjazd monarchów środkowoeuropejskich wraz z królem Cypru w Krakowie
1360 r. małżeństwo wnuka Kazimierza Kaźka pomorskiego z córką Olgierda Kenną-Joanną
1366 r. wyprawa na litewską część Wołynia à zdobycie Bełza, Chełmu, Włodzimierza à pokój z Litwą
1368 r. najazd Kiejstuta na Mazowsze, najazd Luberta na Ruś à budowa zamku we Włodzimierzu wołyńskim
1365 r. hołd lenny brandenburczyków z rodu von Osten z Santoka i Drezdenka
1368 r. odstąpienie Polsce przez Brandenburgię wschodniej części Nowej Marchii z Wałczem, Drahimiem i Czaplinkiem
1368 r. adopcja Kaźka pomorskiego
1370 r. śmierć Kazimierza Wielkiego
Corona Regni Polonia
RZĄDY NAMIESTNICZE KRÓLA LUDWIKA ANDEGAWEŃSKIEGO
Automatyczna utrata lenn: Mazowsza, Santoka, Drezdenka, Włodzimierza
1372 r. przyłączenie Rusi Czerwonej do Węgier
1375 r. utworzenie metropolii katolickiej w Haliczu
1372 r. ponowienie zrzeczenia się Śląska wobec Karola IV
1373 r. wystąpienia Władysława Białego
1380 r. śmierć Elżbiety Łokietkówny
1376 r. krwawe rozruchy w Krakowie wymierzone przeciw regentom
1374 r. zjazd w Koszycach
1381 r. układ podobny do koszyckiego z duchowieństwem (tylko z dóbr klasztornych 4 gr z łanu)
1382 r. Ludwik zdechł!
1382 r. zjazdy w Radomsku i Wiślicy
1383 r. wystąpienie Siemowita IV mazowieckiego
POLSKA KRÓLA WŁADYSŁAWA II JAGIEŁŁY
1384 r. koronacja Jadwigi
1385 r. zjazd w Krewie
1386 r. 2 luty elekcja Jagiełły w Lublinie à 15 luty przyjęcie przezeń chrztu à 18 luty ślub z Jadwigą à objazd pokoronacyjny
1386 r. chrzest Litwy
1387 r. utworzenie biskupstwa wileńskiego podporządkowanego metropolii gnieźnieńskiej
1387 r. wydanie licznych przywilejów bojarom, którzy przyjęli katolicyzm
1387 r. inkorporacja Rusi halickiej
Hołd Mazowsza
1387 r. małżeństwo siostry Jagiełły, Aleksandry z Siemowitem IV à oddanie mu w lenno terytorium bełsko-chełmskiego
1390 r. małżeństwo brata Jagiełły, Wigunta-Aleksandra z córką Władysława Polczyka, Aleksandrą à oddanie im w lenno Kujaw
1391 r. bunt Witolda i jego związanie się z Zakonem
1392 r. zagarnięcie ziemi Złotoryi nad Drwęcą dobrzyńskiej jako zastawu otrzymanego od Opolczyka za 50 tysięcy florenów
1392 r. śmierć Wigunta à powrót Kujaw pod zwierzchnictwo króla
1392 r. ugoda z Witoldem à namiestnictwo Witolda nad Wielkim Księstwem
1395 r. namiestnictwo Skirgiełły nad Księstwem Kijowskim
1396 r. kryzys w stosunkach polsko-litewskich na tle nadania części Podola Spytkowic z Melsztyna jako lenna litewskiego pomimo zgłaszania wcześniej pretensji polskich
1397 r. objęcie przez Witolda Księstwa Kijowskiego à
1398 r. żądania Jadwigi uiszczenia czynszu z Litwy i Rusi litewskiej przedstawione przez Witolda panom litewskim na zjeździe w Salinie, podczas którego popisany został pokój Litwy z Zakonem (zrzeczenie się Żmudzi)
1399 r. śmierć królowej Jadwigi
1399 r. klęska „krzyżowców” nad Worsklą
1400/1401 r. unia personalna, sojusz obronny z Litwą
Powstanie na Żmudzi poparte przez Witolda à wojna Litwy z Zakonem, wysłanie polskich posiłków, brak oficjalnego przyłączenia się do wojny
Zdrada Świdrygiełły
1402 r. kupno przez Krzyżaków Nowej Marchii od Zygmunta Luksemburskiego
Uchwała szlachty wielkopolskiej mówiąca o wystąpieniu całej szlachty i chłopów wyjąwszy 4 gospodarzy we wsiach dużych i 2 w małych
1403 r. zakazanie Bonifacego IX Zakonowi prowadzenia walki z nowo ochrzczonym państwem à
1404 r. pokój w Raciążu na zasadach traktatu kaliskiego z 1343 r. i salińskiego z 1398 r., powrót Świdrygiełły
1405 r. wykup ziemi dobrzyńskiej za środki z nadzwyczajnego poradlnego – 10 gr z łana chłopskiego
1404 r. propozycja sojuszu z Wacławem Luksemburskim w zamian za Śląsk
1406-1408 r. wojna Litwy z Wielkim Księstwem Moskiewskim
Zakaz zakonny prowadzenia handlu z Litwą à próby pertraktacji Witolda à poparcie przezeń nowego powstania na Żmudzi à nowa wojna Litwy z Zakonem à polska prowokacja (pomoc Litwie i powstaniu żmudzkiemu)
1409 r. początek Wojny z Zakonem à zajęcie Kujaw, Krajny à odbicie Bydgoszczy à rozejm nie obejmujący Żmudzi i Litwy à oddanie sporu o Żmudź pod sąd Wacława czeskiego
1410 r. 15 lipca bitwa pod Grunwaldem
1411 r. pokój w Toruniu
1412 r. przymierze Polski i Litwy z Węgrami podpisane w Lubowli à uzyskanie Spisza
1413 r. zjazd w Horodle nad Bugiem à przyjęcie bojarów litewskich do polskich rodów heraldycznych à chrzest Żmudzi
1414 r. nowa wojna z Zakonem à rozejm
1400 r. reaktywacja Akademii Krakowskiej
1415 r. spór polsko-krzyżacki na soborze w Konstancji à podporządkowanie biskupstwa żmudzkiego Polsce, sprawa Jan Falkenberga (Satyra na herezję i inne nikczemności Polaków i ich króla Jagiełły)
1422 r. małżeństwo Jagiełły z Sonką
1422 r. atak na Zakon zakończony pokojem nad jeziorem Mielno à zwrot skrawka Kujaw z Nieszawą, załamanie potęgi krzyżackiej
1422 r. przywilej czerwiński à emisja monety tylko za zgodą dostojników duchownych i świeckich, król nie będzie bez wyroku sądowego konfiskował dóbr szlacheckich, nie będą łączone stanowiska starosty i sędziego w tej samej ziemi
Plany koronacyjne Witolda à
1430 r. przywilej jedleński à uznanie wszystkich przywilejów stanowych duchowieństwa i szlachty, uznanie nowych, w zamian przysięga wprowadzenia na tron jednego z synów jagiełłowych
1430 r. śmierć Witolda
Mianowanie Świdrygiełły wielkim księciem litewskim à zajęcie przez polaków Podola zachodniego, uzależnienie uznania władzy Świdrygiełły przekazaniem Polsce Wołynia à sojusz Litwy z dwiema gałęziami Zakonu i hospodarstwem mołdawskim à
1331 r. wojna polsko-litewska o Wołyń à najazdy zakonne na Kujawy à utrata Nieszawy z okręgiem à
1331 r. rozejm z Litwą i jej sojusznikami
1432 r. zjazd walny w Sieradzu à uchwalenie sukcesji Władysława Warneńczyka, uznanie władzy Świdrygiełły – przekazanie mu opieki nad małoletnim Władysławem, zwerbowanie husytów do wojny z Zakonem
1432 r. zamach na Świdrygiełłę à rządy brata Witolda, Zygmunta
1433 r. wyprawa na Zakon à rozejm na 12 lat
1433 r. powtórzenie przez Jagiełłę przywileju jedleńskiego w Krakowie, do uznania umów Zygmunta z panami polskimi
1434 r. śmierć Władysława II Jagiełły Wielkiego
RZĄDY REGENCYJNE ZBIGNIEWA OLEŚLNICKIEGO
1434 r. zjazd walny w Krakowie à elekcja i koronacja dziesięcioletniego Władysława III
1434 r. podporządkowanie przez kniazia Wołynia i Podola wschodniego, Fiodora Korybutowicza Polsce w zamian za przyznanie tamtejszej szlachcie wszystkich przywilejów stanowych à
1435 r. olbrzymia pomoc polska w wojnie Zygmunta ze Świdrygiełłą i Krzyżakami
1435 r. pokój wieczysty z Zakonem w Brześciu Kujawskim à zwrot Polsce zajętej w 1431 r. Nieszawy z okręgiem, zrzeczenie się Zakonu prawa apelacji do papieża
1437 r. śmierć Zygmunta Luksemburskiego à zajęcie tronu węgierskiego przez jego zięcia, Albrechta Habsburga, odrzucenie tejże kandydatury na tronie czeskim à kandydatura Kazimierza Jagiellończyka à
1438 r. zjazd walny w Nowym Korczynie, który zgodził się wbrew zdaniu Oleśnickiego na propozycję osadzenia Kazimierza w Pradze à konfederacja Oleśnickiego wymierzona przeciw wpływom husyckim w Polsce
Więzienie, zajmowanie majątków osób które przez rok nie ugięły się pod klątwą kościelną
Polska klęska w Czechach z Albrechtem Habsburgiem
RZĄDY KRÓLA WŁADYSŁAWA III WARNEŃCZYKA
1438 r. potwierdzenie przywilejów duchowieństwa i szlachty, objęcie rządów
Konfederacja antyklerykalna Spytka z Melsztyna
1439 r. śmierć Albrechta Habsburga à Władysław III królem Węgier
1443 r. zwycięska kampania Władysława przeciw Turkom osmańskim zakończona rozejmem na 10 lat à popchnięcie Węgier do zerwania rozejmu à
1444 r. śmierć Władysława III pod Warną
1444 r. tymczasowe wydanie Krakowowi i Lwowowi prawa sądzenia rozbójników
1440 r. śmierć zamordowanego Zygmunta kiejstutowicza à wysłanie Kazimierza jako namiestnika à ogłoszenie go wielkim księciem à zerwanie unii polsko-litewskiej
1446 r. zjazd szlachty polskiej i litewskiej w Brześciu nad Bugiem
1447 r. koronacja Kazimierza w Krakowie
1448-1457 r. ataki tatarskie Rusi południowej uzasadniane poparciem pretensji Michała Zygmuntowicza
1457 r. śmierć Michała w Moskwie
1452 r. śmierć Świdrygiełły
Zamach na Kazimierza, uniezależnienie się Litwy
1453 r. zaprzysiężenie przywilejów szlacheckich
1440 r. utworzenie Związku Pruskiego
1454 r. poddanie przez Związek Pruski Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej Polsce à rozpoczęcie wojny z Zakonem
1454 r. zakończona klęską bitwa pod Chojnicami
1461 r. utworzenie przez Polskę stałej armii zaciężnej dowodzonej przez Piotra Dunina
1466 r. pokój polsko-krzyżacki
1454 r. przywilej cerekwicki à godności w radzie monarszej będą nadawane tak Wielkopolanom ja Małopolanom
1454 r. przywilej nieszawski à anulowanie przywileju cerekwickiego, wymagana zgoda sejmiku ziemskiego na ustanowienie nowej konstytucji lub zwołania pospolitego ruszenia

I Wojna Światowa

admin — Thu, 20 Nov 2008 21:36:09 +0000

PRZYCZYNY WYBUCHU I WOJNY ŚWIATOWEJ:
-dążenie do nowego podziału kolonialnego świata
-rywalizacja o wpływy polityczne i gospodarcze
-powstanie bloków militarno-politycznych (trójprzymierze i trójporozumienie)
-kryzys marokański
-kocioł bałkański – bitwy na Bałkanach
-niemieckie plany wojenne (plan Blitzkrieg)
-zamach na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie, 28.06.1914
-rozwój armii poszczególnych państw
-powstanie II Rzeszy, która dąży do uzyskania hegemonii

SKUTKI I WOJNY ŚWIATOWEJ:
-ogromne straty i zniszczenia
-śmierć wielu osób
-zmiany społeczne i polityczne
-straty materialne
-rozpad Austro-Węgier
-liczne przesunięcia granic
-zmiana sposobu prowadzenia wojny
-gwałtowny rozwój techniki wojennej
-wprowadzenie nowej broni (czołgów, samolotów, gazów bojowych)
-powstanie nowych państw
-Niemcy tracą terytoria kolonialne,
-wzrost znaczenia USA na arenie europejskiej,
-zmierzch wielkich rodów panujących w Europie: Romanowowie w Rosji, Habsburgowie, Hohenzollernowie w niemczech
-wzrost roli kobiet w społeczeństwie

Trójprzymierze (Państwa Centralne):
-Niemcy
-Austro-Węgry
-Włochy

1879-powstanie
1882- dołanczają się Włochy (do 1915)

Trójporozumienie (Ententa):
-Francja
-Anglia
-Rosja
1993-sojusz Rosji z Francją
1904-porozumienie Francja-Anglia
1907-porozumienie Rosja-Anglia

28.07.1914- Austro-Węgry wystosowały ultimatum Serbii, nastąpił Czarny Tydzień, po którym rozpoczął się konflikt zbrojny
1.08-Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, działania militarne

Plan Schlieffena-strategiczny plan wojny na dwa fronty, 1905 r., wyprzedzające uderzenie większością sił niemieckich poprzez neutralną Belgię, na Francję i zmuszenie jej do kapitulacji w ciągu kilku tygodni. Następnie siła armii niemieckiej miała być zwrócona na wschód w celu pokonania Rosji.

I wojna bałkańska-1912 r. (Bułgaria, Serbia, Czarnogóra, Grecja przeciw Turcji)
II wojna bałkańska-1913 r. (Serbia, Grecja, Rumunia, Turcja przeciw Bułgarii)
I kryzys marokański-1911- chcąc zerwać porozumienie brytyjsko-francuskie , Niemcy postanowiły wykorzystać napiętą sytuację w Maroku. Wilhelm II podczas przemówienia w Tangerze zagwarantował Marokańczykom niepodległość niepodległość zamian za uzyskanie niemieckiej bazy zaopatrzeniowej.Niemcy zażądały zwołania konferencji międzynarodowej w Algeciras.

konferencja w Algeciras (16.01-7.04.1906)-11 państw europejskich, USA, Maroko. Wszyscy oprócz Austro-Węgier poparli Francję. Konferencja potwierdziła niepodległość Maroka, ale przyznała Francji daleko idące koncesje:
-wpływ na tamtejszą policję,
-uznawała specjalne interesy Hiszpanii i Francji w tym kraju.

WOJNA BŁYSKAWICZNA (Blitzkrieg) – szybkie zwycięstwo państw centralnych na froncie zachodnim, przerzucenie wszystkich wojsk na front wschodni i szybkie zwycięstwo z Rosją

26-28.09.1914- bitwa pod Tannenbergiem
10.1914-bitwa pod Jeziorami Mazurskimi
6-13.09.1914-bitwa pod Marną

04.1915- bitwa pod Ypres
04.1915- bitwa pod Galipolli (Anglicy próbowali zająć część ziem tureckich)
05-09.1915- wielka ofensywa niemiecko-austrowęgierska na froncie wsch., Rosjanie tracą ziemie Królestwa Polskiego i wsch.Galicji
10.1915-bitwa pod Zeenzeeland ( Wielki Heinrich, gruba Berta)

02-06-12.1916- bitwa pod Verdun
06-11.1916- bitwa pod Sammą

6.04.1917- USA przyłanczają się do wojny

07-08.1918- II bitwa pod Marną

15.11.1980- koniec wojny

28.06.1919- traktat z Niemcami w Wersalu
10.09.1919- traktat z Austrią w Saint-Germain-en-Laye
27.11.1919-traktat z Bułgarią w Neuilly-sur-Seine
4.06.1920- traktat z Węgrami w Trianon
10.08.1920- traktat z Turcją w Sevres

Liga narodów-organizacja międzynarodowa, dopilnować ładu wersalskiego, rozwiązywanie wszystkich konfliktów w sposób pokojowy.

2 opcje polskie:
-prorosyjska-nacjonaliści związani z Obozem Narodowej Demokracji,
-proaustriacka-popierana przez Obóz Piłsudczyków zw. z PPS,

1916-bitwa pod Kostiuchną, Rokitą (front wsch)
1917- Remis
1918-Szampania

Przyczyny rewolucji w Rosji:
-niezadowolenie z rządów cara,
-brak reform po rewolucji z 1905 r.,
-polityka dworu carskiego,
-problem uczestnictwa w wojnie światowej,

Rewolucja marcowa (lutowa) 3 marca 1917 lub 18 lutego 1917- wybucha po ogłoszeniu strajków w zakładach w Putiłowskich w Piotrogradzie.
15.03.1917- car abdykuje, kończy się okres carskiej Rosji

okres dwuwładzy (partie):
-eserowcy- partia socjalistyczno-chłopska, podstawą są chłopi, popierała spółdzielczość spółdzielczość średnich/bogatych chłopów,
-kadeci- partia liberalno-demokratyczna, partia burżuazji i inteligencji,
-mieńszewicy- doktrynę komunistyczną przejmuje się w sposób ewolucyjny,
-bolszewicy- zbudować komunizm za wszelką cenę, permanentna rewolucja, przywódca: Władimir Uljanow (Lenin)

Walki o granicę wschodnią:
1)konflikty:
polsko-litewski
polsko-ukraiński
polsko-bolszewicki

polsko-litewski:
12.10.1920- dywizja białorusko-litewska pod dowództwem Stefana Żeligowskiego buntuje się przeciwko Polsce, zajmuje Wilno i Wileńszczyznę, proklamuje Litwę Środkową

1923- konferencja uznaje, że Litwa Środkowa jest terenami polskimi

polsko-ukraiński
1918- Ukraińscy utworzyli 2 państwa:
-na terenie Ukrainy Zachodniej (okolice Lwowa)
-na terenie Ukrainy Wschodniej (Wołyń, Podole)
-11-12.1918-walki na terenie Lwowa i lwowskim
-1.11.1918 do 20.12- walki o Lwów, dowódca:Michał Koraszewicz-Tokarzewski
-12.1818-07.1919- walki na Wołyniu i Podolu

polsko-bolszewicki
02.1919- 10.1920
oficjalnie do 18.03.1921- pokój ryski

pokój ustala:
-granicę polsko-bolszewicką,
-Rosjanie mają zapłacić kontrybucje,
-mają zwrócić zagarnięte dobro narodowe.

bitwa warszawska 13-16.08.1920 (Cud nad Wisłą)
09.1920-bitwa nad Niemnem (Tuchaczewski)

Mniejszości narodowe ok. 30%
-Ukraińcy 14%
-Żydzi 8%
-Białorusini 4%
-Niemcy 4%
-Litwini 0,3%
-Romowie
-Rosjanie
-Słowacy

Stosunek do mniejszości narodowych:
-repolonizacja-za pomocą aparatu państwowego polonizacja,
-obywatelskość- obywatel zaangażowany w losy państwa.

Główne sposoby polonizacji (Ukraińcy, Białorusini):
-utrudnienia w używaniu j.ukraińskiego w urzędach,likwidacja szkolnictwa,
-rozwój regionów polskich kosztem ukraińskich,
-akcja osadnicza- wojskowe osadnictwo, bohaterom wojennym rozdaje się ziemie na Ukrainie.

Problem ludności żydowskiej:
-ludność żydowska zmonopolizowała niektóre gałęzie gospodarki i zawody,
-stopień zaludnienia (przewaga Żydów w niektórych miastach),
-różnice kulturowe,
-zamknięcie we własnym środowisku.

11.11.1918- władzę nad państwem przejmuje Tymczasowy Naczelnik (Józef Piłsudski):
-moc wydawania dekretów,
-powołuje rząd (Jędrzej Moraczewski, Ignacy Paderecki- premierzy).

12 maja 1926- przewrót majowy, Piłsudski wyruszył na Warszawę , walki uliczne między zwolennikami Piłsudskiego a częścią wojska, która pozostała lojalna w stosunku do rządku i prezydenta.

14/15 maja- rząd ustąpił, prezydent podał się do dymisji
Zwierzchnikiem został marszałek sejmu Maciej Rataj.

31.05.1925- sejm i senat połączone w zgromadzenie narodowe powołuje Ignacego Mościckiego na prezydenta.

1926-1939- rządy sanacji
I okres- Piłsudskiego do 1935
II okres- rządy pułkowników- Ignacy Mościki, Edward Rydz-Śmigły

-ograniczenie swobód obywatelskich,
-pozorna demokracja,
-przewaga władzy wykonawczej nad ustawodawczą,
-utrudnianie życia opozycji,
-militaryzacja kraju,
-fałszowanie wyborów.

Konstytucja kwietniowa 23.04.1935
-władzę najwyższą uzyskiwał prezydent , nie ma nad nim realnej władzy, zwierzchnik sejmu, senatu, władzy sądowniczej, głównych organów państwa, powoływał i odwoływał najważniejszych urzędników urzędników państwie
kadencja 7 lat, wyboru dokonywało zgromadzenie elektorów
(80 os,
75-ustawodawcza
5-wirydarze: 2 marszałków, prezes sądu najwyższego, GISZ- główny inspektor sił sbrojnych, premier), posiadał moc podpisywania dekretów,
-sejm-rola marginalna, opiniodawcza,
-senat-rola wzrosła, ograniczenie liczby członków, moc tworzenia ustaw.