Polityka zagraniczna RP w I połowie XVII w – wojny z sąsiadami
WOJNY ZE SZWECJĄ
1600ogłoszenie inkorporacji szwedzkich Inflant do RPZygmunt III został zdetronizowany przez szwedzki parlament. Wówczas ogłosił inkorporację Inflant.
1601zajęcie polskich Inflant przez Szwecję ? początek wojny polsko-szwedzkiejSzwecja zajęła polskie Inflanty aż po rzekę Dźwinę. Spór Karola IX z Zygmuntem III przekształcił się w Dominium Maris Baltici.
1605bitwa pod KircholmemWojska dowodzone przez Karola Chodkiewicza odnoszą zwycięstwo, ocalając Rygę. Główną rolę odegrała husaria. Nie udało się jednak odzyskać wszystkich straconych ziem.
1621zajęcie RygiSzwedzi zajęli Rygę.
1622pokój w MitawieNa mocy tego pokoju Szwecja zatrzymała większość obszaru Inflant, A Rzeczpospolita Kurlandię jako lenno.
1626Ponowny atak SzwedówWojskami szwedzkimi dowodzi król Gustaw Adolf. Zajmuje ujście Wisły, blokując Gdańsk, i decydującej bitwie pod Gniewem (1626) pokonuje wojska RP. W tym czasie po stronie Polski zasłynął Stanisław Koniecpolski (Wielki Hetman Koronny).
1627bitwa pod OliwąRP odnosi zwycięstwo nad flotą szwedzką. Siłami polskimi dowodzi wówczas admirał Dickmann. Zwycięstwo to nie wpłynęło na przebieg wojny.
1629bitwa pod TrzcianąSiły RP wsparte austriackimi pokonują wojska szwedzkie. Ten militarny sukces oraz działania kard. Richelieu doprowadzają do zawarcia pokoju w Altmarku.
1629pokój w AltmarkuSzwedzi zatrzymali większość Inflant oraz porty Prus Królewskich i Książęcych z wyjątkiem Gdańska, Królewca i Pucka. Mogli jednak pobierać cła z handlu gdańskiego, co znacznie powiększyło ich dochody i umożliwiło kontrolowanie polskiego handlu morskiego.
1632elekcja Władysława IVLiczne reformy wojskowe oraz budowa portu we Władysławowie przeraziły Szwedów, którzy zgodzili się przedłużyć rozejm o 26 lat.
Porozumienie zawarto w Sztumskiej Wsi.
1635porozumienie w Sztumskiej WsiSzwedzi wycofali się z miast pruskich i zrezygnowali z ceł nakładanych na Gdańsk. Utrzymali większość Inflant z Rygą.
WOJNY Z ROSJĄ
1609wybuch wojny polsko-rosyjskiejOficjalny początek wojny polsko-rosyjskiej. Powodem był sojusz rosyjsko———-szwedzki zawarty przez cara Rosji Wasyla Szujskiego wymierzony przeciwko RP.
1609oblężenie SmoleńskaArmia polsko-litewska przystąpiła do oblężenia Smoleńska.
1610bitwa pod KłuszynemWojska polsko-litewskie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego rozbiły odsiecz rosyjsko-szwedzką.
1613koronacja Michała FiodorowiczaNa cara Rosji zostaje koronowany Michał Fiedorowicz, założyciel dynastii Romanowów panującej aż do 1917 r.
1618rozejm w Dywilinie Rzeczpospolita odzyskała Smoleńszczyznę oraz ziemię czernihowską i siewierską.
1634pokój w PolanowiePotwierdzenie wcześniejszego rozejmu; Władysław IV zrzekł się roszczeń do moskiewskiego tronu. Po tym pokoju państwo polsko-litewskie miało największą w swej historii powierzchnię ? prawie 1 mln km2
WOJNY Z TURCJĄ
1619akcja lisowczyków w Siedmiogrodzie ? bezpośrednia przyczyna wojny polsko-tureckiejNajazd zmusił księcia siedmiogrodzkiego Gabora Bethlena do odstąpienia od oblegania Wiednia i powrotu do Siedmiogrodu.
1620bitwa pod CecorąSiły RP pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego (WHK) wyprzedzając spodziewany atak Turków wkroczyły do Mołdawii. Tam zostały osaczone i pobite przez wojska turecko-tatarskie. Podczas odwrotu armia polska została zniszczona, a sam hetman zginął.
1621bitwa pod ChocimiemWojska RP dowodzone przez Karola Chodkiewicza (WHK) ponownie stawiły czoła siłom turecko-tatarskim. Dużą rolę w obronie Chocimia odegrały posiłki kozackiego hetmana Piotra Konaszewicza-Sahajdacznego. Efektem tego starcia było podpisanie pokoju w Chocimiu.
1621pokój w ChocimiuRP musiała zrezygnować z wpływów w hospodarstwach naddunajskich i zobowiązać się do powstrzymania najazdów kozackich na ziemie tureckie. Turcja obiecała powstrzymać łupieżcze najazdy Tatarów.
Dodaj komentarz