Ukształtowanie się ustroju feudalnego w Europie (notatki)
FEUDALIZM ? ustrój gospodarczo-społeczny, w którym feudał (rycerz, szlachta) dziedzicznie dzierżawi chłopom ziemię w zamian za rentę feudalną.
RENTA FEUDALNA:
- naturalna (towarowa) ? z gospodarki naturalnej, daniny
- odrobek
- czynsz (zapłata pieniężna) ? korzystny dla gospodarki towarowo-pieniężnej i dla chłopa
USTRÓJ GOSPODARCZO-SPOŁECZNY ? określa nam do kogo należy ziemia, narzędzia oraz organizacja pracy.
NIEWOLNICTWO ? ustrój gospodarczo-społeczny, w którym ziemia jest własnością posiadacza niewolników, zaś organizacja pracy polega na przymusowej pracy osób niewolnych.
ŹRÓDŁA NIEWOLNIKÓW:
- z wojen
- niewola za długi
- od urodzenia
KOLONAT ? próba przezwyciężenia kryzysu gospodarczego w Rzymie (niewolnictwo); właściciel ziemi wydzierżawiał DOŻYWOTNIO dawnemu niewolnikowi ziemię w zamian za świadczenia w formie naturalnej (np. zboże, żywność, itp.)
PAŃSTWO PATRYMONIALNE ? (pater ? ojciec), to państwo, w którym porównywano władcę, księcia do ojca całego państwa; władca miał następujące uprawnienia:
- jest właścicielem całości ziemi w państwie (powstaje system grodowy, w którym ludność składa daniny); powstają funkcje administracyjne, obronne, religijne, ekonomiczne w grodzie;
- najwyższym sędzią jest władca;
- ma prawo do wyznaczania swojego następcy (początkowo dowolnie wyznaczani, a później stała zasada PRIMGENITURY ? pierworództwa)
skutki: stabilizacja państwa, wzmocnienie pozycji władcy;
- inwestytura wyższego duchowieństwa ? władca ma wpływ na wybór duchowieństwa;
- prawo bicia monet;
- praw do salin i kopalin;
BENEFICJUM ? (łac. dobrodziejstwo) obszar ziemi nadawany przez króla urzędnikowi dożywotnio jako wynagrodzenie za pełniony urząd
Z czasem beneficja stały się dziedziczne
IMMUNITETY ? przywileje, na mocy których obszar ziemi zostaje wyłączony spod kompetencji króla i jego urzędników.
RODZAJE IMMUNITETÓW:
- ekonomiczne ? król rezygnuje z danin;
- sądownicze ? król rezygnuje z sądu;
SKUTKI IMMUNITETÓW:
- podział państwa (rozbicie dzielnicowe);
- osłabienie władzy królewskiej (wzrost władzy możnowładców);
- konflikty, wojny domowe;
KOMENDACJA ? (łac. oddać się w czyjeś ręce) słabi ekonomicznie możnowładcy oddają się pod opiekę silniejszych; uroczysty charakter ceremonii.
Z komendacji powstają stosunki senior-wasal.
SENIOR ? zwierzchnik wasala, nadawał mu lenno w zamian za obowiązkową służbę wojskową; zobowiązany był do obrony wasala.
WASAL ? poddany seniora, ma obowiązek służby wojskowej i posłuszeństwa w zamian za lenno.
SKUTKI STOSUNKÓW SENIOR-WASAL:
-wykształca się rycerstwo, które posiadało później ziemię i służyli w wojsku;
LENNO ? obszar ziemi, nadawany przez seniora wasalowi w zamian za służbę wojskową.
HOŁD LENNY ? uroczystość, podczas której senior przyjmował przysięgę wierności od wasala i wręczał mu lenno.
INWESTYTURA ? uroczystość, obrzęd, w czasie którego senior wręcza wasalowi symbol lenna.
SYMBOLE LENNA:
- dla osób duchownych ? pastorał, pierścień;
- dla osób świeckich ? chorągiew;
Dodaj komentarz